Our objective was to assess the impact of treatment with risedronate on the bone mineral density and quality of life in the women who had postmenopausal osteoporosis (PMO).Sixty-five patients with PMO were included in the study. Forty-five of them were selected randomly, and constituted the study group while the remaining 20 served as control. Forty-five patients comprising the study group were treated with 5 mg risedronate and 1000 mg calcium for 1 year while 20 control patients were treated only with 1000 mg calcium. The quality of life of the patients was evaluated with Notthingham Health Profile (NHP) scale both at the beginning and at the end of the study. Bone mineral densities were measured in the vertebral and femoral regions using DEXA at the beginning, and at 6th and 12th months of the treatment. The results of patients and controls were not different significantly after 6 months follow up (p0.05). At the end of 1 year follow up, the bone mineral density of the treatment group increased significantly while it decreased significantly in the controls (p 0.05).Quality of life increased significantly in the treatment group (p 0.05) while it did not change in the control group (p0.05). The parameters related to the limitation of physical activity did not change significantly in the treatment group (p0.05). In conclusion, by increasing the bone mineral density, risedronate increases the quality of bone, decreases the risk of fracture and pain, and positively effects the quality of life.Key words: Postmenopausal osteoporosis, risedronate, Nottingham Health Profile.
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS
Postmenopozal osteoporoz (PMO), kadinlarda menopoz sonrasinda gözlenen bir sistemik kemik hastaligidir (1). Düsük kemik mineral yogunlugu, kemik dokusunun mikro mimari özelliklerinde bozulmalarin varligi ve kemik kirilganliginin artmasi ile karakterize metabolik bir kemik hastaligidir (2).Yapilan arastirmalarda PMO’un kadinlarin en az %30’unu etkiledigi bildirilmektedir (3). Önemli bir agri ve disabilite nedeni olan osteoporoz, hastalarin yasam kalitelerini de olumsuz yönde etkiledigi için tedavi edilmesi gereken bir hastaliktir (4).Risedronat, kemik döngüsünü düzenleyen, antirezorptif aktivite gösteren pirofosfat analogudur (5). Diger bifosfonatlardan farkli olarak fizikokimyasal yapisinda bir siklik yapida nitrojen atomu yer almakta ve bu sayede düsük dozlarda dahi kullaniminda, terapötik özelligini önemli ölçüde arttirdigi ileri sürülmektedir (5-6).In vitro çalismalar risedronatin temelde kemik rezorpsiyonunun aktif bölgelerine seçici olarak baglandigini, buralarda osteoblastlarin yeni kemik olusturmasini bozmadan osteoklastlarin kemik yikim aktivitesini inhibe ettigini ve indirek etki ile de osteoblast aktivitesini ve kemik formasyonunu sitimüle ettigini bildirmektedir (7).Risedronatin insan vücudundaki terminal yari ömrünün 200 saat oldugu (8) ve oral tek doz kullaniminda, aminobifosfonatlara göre gastrointestinal yan etkisinin daha az oldugu yapilan arastirmalarda bildirilmistir (9).Risedronatin, diger bifosfonatlar gibi biyoyararlanimi düsüktür. Su disindaki içeceklerden ve besin maddelerinden etkilenir. Risedronatin kullanimi su anda piyasada bulunan bifosfonatlara göre hasta açisindan kolaylastirilmistir. Risedronat, sabah kahvaltidan yarim saat önce alinabilmesinin yani sira, herhangi bir ögünden iki saat sonra veya yatmadan yarim saat öncede bol su ile alinabilir (10).Çalismamizin amaci, PMO’u olan kadinlarda risedronat tedavisinin, kemik mineral yogunlugu (KMY) ve yasam kalitesi üzerindeki etkisini arastirmaktir.
MATERYAL VE METOD
Bu çalismada Gaziantep Üniversitesi Tip Fakültesi Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali poliklinigine basvuran ve PMO tanisi almis olgulardan rast gele yöntemle 45’i tedavi grubuna, 20’si de kontrol grubuna seçildi.Romatoid artrit gibi inflamatuvar romatizmal hastaligi, endokrinolojik bozuklugu, böbrek ve karaciger hastaligi gibi sekonder osteoporoza neden olabilecek hastalik öyküsü olanlarla uzun süreli ilaç kullanim öyküsü olanlar ve aktif peptik ülseri olan olgular çalismaya alinmadilar.Tedavi grubundaki 45 olguya 1 yil süreyle, günlük 5 mg risedronat ve 1000 mg kalsiyum, kontrol grubundaki 20 olguya ise günlük 1000 mg kalsiyum verildi.Hastalara risedronati, sabah aç karnina veya herhangi bir ögünden yaklasik iki saat sonra bol su ile almalari, aldiktan sonra en az yarim saat herhangi bir sey yiyip-içmemeleri, bu süre içinde dik durumda kalmalari önerildi. Hastalara kalsiyum ile risedronati birlikte almamalari gerektigi anlatildi.Tüm olgularin yas, boy, kilo, vücut kitle indeksi (VKI), menopoz süresi, menopoz yasi gibi demografik verileri kaydedildi ve gruplar arasindaki karsilastirmalar yapilarak istatistik olarak anlamliliklarina bakildi. Yine tüm olgularin L1-4 lomber vertebra, femur (total) ve wards üçgeni T ve Z skorlarina göre KMY; tedavinin basinda, 6. ve 12. aylarda Dual Foton X-ray Absorbsiyometre (DEXA, Hologic Q2000) cihazi ile ölçümleri yapildi ve çikan sonuçlarin ortalama, minumum, maksimum degerleri her iki grup arasinda karsilastirmali olarak tablo halinde sunuldu.PMO’un komplikasyonlarindan etkilenmis olabilecegini düsündügümüz yasam kalitesini, olgularin bedensel, emosyonel ve sosyal yasamlarini ilgilendiren ve bir disabilite ölçegi olarak kullanilan Nottingham Saglik Profili (NSP) skalasi ile çalismanin basinda ve sonunda tüm olgular degerlendirildi (11).Istatistiksel analizler Windows için gelistirilen SPSS programi (10.0 versiyonu) ile yapildi. Olgu ve kontrol grubunun, demografik veriler arasindaki degerler ile tedavi öncesi ve sonrasi KMY ve NSP parametre degerlerinin karsilastirilmasinda Student-t testi kullanilarak anlamli farkliliklarin olup olmadigina bakildi.
