Osteoporosis is the most often seen skeletal disease that is an important public health problem. Type I collagen N-Telopeptides (NTx) is described as the specific marker of bone resorption. Its urinary level increases during the menopausal period.In our study, 50 female patients were included. Their mean age was 64.7±2.7 years and ranges between 45-69. Their mean menopause duration was 15.4±3.1 years. The control group was established with 30 female patients. Their mean age and ranges were 63.9±2.1years and 44-68 respectively. Their mean menopause duration was 14.1±2.5 years.The difference level of urinary NTx was found to be significant between patients and control group. Significant differences were found between the vertebra morphologic parameters of the patients and control group. In addition, correlation was determined between level of urinary NTx and lomber DEXA (T) values.In conclusion, significant correlations were found to exist between the level of urinary NTx, vertebra morphologic parameters and DEXA values. Key Words: Osteoporosis, Osteomark, Type I Collagen N-Telopeptides (NTx), Morphology of Vertebra
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS
Osteoporoz (OP) en sik görülen iskelet sistemi hastaligi olup, yaygin endokrionopati içinde tanimlanan önemli bir halk sagligi problemidir. Öncelikle kadinlari daha fazla etkilemesine karsin, ortalama yasam süresinin artmasi hastaligin önemini her iki cins için artirmistir. Osteoporoz, düsük kemik kitlesi ve kemik dokusunun mikroyapisinin bozulmasi sonucu kemik kirilganliginin ve kirik olasiliginin artisi ile karakterize sistemik bir iskelet hastaligidir. Postmenopozal osteoporoz (PMO) olgularinda trabeküler kemik yapisindaki vertebralarda kemik kaybi ön plandadir. Bu bölgelerde olusan kemik kaybi sonucu vertebralar kama veya balik seklinde oldugu gibi vertebra yüksekliginin azalmasi ya da degisik tipte vertebra kiriklari ile karakterizedir (1). Osteoporoz tanisinda hastanin öyküsünün ve klinik muayenenin yanisira DEXA çalismalari altin standart olarak kabul edilmektedir. Ayrica OP tani ve tedavisinin izlenmesinde kullanilacak çesitli radyolojik ölçütler gelistirilmeye çalisilmistir. Bu çalismalar arasinada vertebra gometrisiyle Saville osteopeni skoru, Kleerekoper’in vertebra deformite skoru sayilabilir (2).Organizmada kemiklerin yapim ve yikim süreçlerinin dengede oldugu aktif bir döngü içinde oldugu bilinmektedir. Kemik yapimini yansitan parametreler arasinda osteokalsin, alkalen fosfataz ve prokollajen peptidler sayilabilir. Tip I kollajen telopeptitler (NTx) ise kemigin osteoklastlarca gerçeklestirilen yikiminin spesifik göstergesi olarak tanimlanmistir. NTx’in idrar düzeyi menopoz döneminde, primer hiperparatroidi, hipertroidi ve paget hastaliginda artar. Antirezorptif tedavi gören olgularda NTx idrar düzeyinin belirgin olarak azaldigi gösterilmistir (3,4). Bu çalisma OP olgularinda NTx idrar düzeyi ile vertebra ortalama yüksekligi, eni, alani ve DEXA degerleri arasinda korelasyonlarin varligini arastirmak amaci ile planlanmistir.
OLGULAR VE YÖNTEM
Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dalimiza basvuran olgulardan 50 kadin çalismaya alindi. Çalismada olgularin yas ortalamasi 64.7± 2.7 yil, yas araligi ise 45-69 olarak saptandi. Olgularin menopoz ortalama süresi 15.4 ± 3.1 yil olarak saptandi. Basvuran olgulardan asagida belirtilen kriterlere uyan 30 kadin olgu da kontrol grubu olarak alinmistir. Kontrol grubunda yas ortalamasi: 63.9 ± 2.1 yil, yas araligi ise: 44 - 68 olarak saptandi. Kontrol grubunda menopoz ortalama süresi: 14.1±2.5 yil oldugu bulunmustur. Çalismaya alinma kriteri olarak olgu ve kontrollerin menopozda olmasi, DEXA degerlerinin Dünya Saglik Örgütü’nün “OP” ve”Normal” tanimina uygun olmasi olarak belirlendi (1). Osteoporoza bagli herhangi bir kirigi olanlar ile, metabolik, enfeksiyöz, endokrinolojik veya malign bir hastaligin varligindan kuskulanilan olgular çalismaya alinmadi. Olgu ve kontrollerin L1-4 vertebralarin DEXA degerlendirmeleri, ortalama yüksekligi, eni ve alani Hologic QDR-1500 and Lunar DPX cihazi ile yapildi. NTx idrar düzeyinin belirlenmesi : Bu amaç için “Osteomark” olarak isimlendirilen “Ntx testi” kullanilmistir (Seattle, USA). Hasta ve kontrollerden örnek olarak sabah ikinci idrar veya 24 saatlik idrar alinmis ve çalisilincaya kadar –20 ∞C’de saklanmistir. Çalisma, üretici firmanin önerileri dogrultusunda yapilmistir. Osteomark, solid faz olarak NTx absorbe edilmis mikroveller kullanilarak hazirlanmis kompetetif inhibisyona dayali ELISA testidir. Örnekteki NTx, solid fazdaki NTx ile horseradish peroxidase kapli antikora baglanmak için yarismaktadir. Solid faza bagli antikor miktari bu nedenle zit olarak örnekteki NTx miktarini vermektedir. Örnekteki NTx konsantrasyonunun kantitatif degeri spektrofotometrik olarak saptanmakta ve standart kalibrasyon egrisinden hesaplanmaktadir. Çalisma degerleri, idrar dilüsyonlarinda üriner kreatinin saptanmasiyla düzeltilir ve litrede nanomol cinsinden kemik kollagen ekivalenti / litrede milimol kreatinin (nanomole bone collagen equivalents nM BCE / milimole creatinine) olarak sunulur. Bu amaçla sirasi ile asagidaki islemler yapilir (5).1.Idrardaki kreatinin düzeyleri (11.3)’e bölünerek idrar kreatini’nin milimol/litre (mM/L) olarak degeri bulunur.2. Sonuçlari mM/L olarak saptanan kreatinin degerine bölünerek nM BCE/ mM/L birimine dönüstürülür. 3. Normal degerleri erkeklerde : 13-78 nM BCE /mM/L , kadinlarda (Premenopozal ): 14-74 nM BCE/mM/L olarak kabul edilmektedir.
