Recently, the biochemical markers are widely used in order to evaluate the bone turnover. This study was planned to investigate the role of biochemical markers and Bone Mineral Density(BMD) in postmenopausal (PMO) and senile osteoporosis (SO) patients. A total of 86 patients( 44 PMO, 42 SO), ages ranged between 39-79 were included in this study. Alkaline phosphatase (ALP) and osteocalcin levels were determined from blood samples. Urinary deoxypyridinoline(Dpd) and creatinine(cr) concentration were examined and the ratio of Dpd/cr was calculated. Also BMD of the patients were measured from L1-L4 and proximal femur and t score were determined. There was no statistical difference in ALP levels between two groups. Osteocalcine and Dpd/cr levels were statistically increased in PMO group(p 0.001). According to BMD t score which was measured from proximal femur was significantly higher in SO patients(p 0.05). Our results show that biochemical markers are useful for the assessment of high-turnover osteoporosis.Key Words: Postmenopausal-senile osteoporosis, biochemical markers, bone mineral density
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS
Osteoporoz kemik kitlesinde azalma ve kemik kiringanliginda artis ile seyreden metabolik bir kemik hastaligidir. Özellikle vertebra, kalça ve distal radiusta kiriklarla sonuçlanabilmekte ve hastalarin yasam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilmektedir (1,2). Postmenopozal osteoporozda kemik kaybina yol açan en önemli faktör östrojen yetersizligidir. Senil osteoporozda ise kalsiyum absorbsiyonunda azalma ve D vitamin eksikligi ön plandadir (3). Bilindigi gibi kemik döngüsü, yapim ve yikim süreçlerinden olusmaktadir. Bu süreç içerisinde osteoblast ve osteoklastlarden çesitli enzim ve peptidler salgilanmaktadir. Baslica kemik yapimi ile ilgili belirleyiciler; kemige özgü alkalen fosfataz (ALP), osteokalsin ve prokollajen peptidlerdir. Yikimi gösteren belirleyiciler arasinda hidroksiprolin,tartarat rezistan asit fosfataz, nonkollajen peptid parçalanma ürünleri, idrar deoksipridinolin (Dpd) sayilabilir. Osteoporoz tanisinda kemik mineral yogunlugunun ölçülmesinin yanisira kemik döngüsünü saptamada biyokimyasal göstergelerden de yararlanilir (4,5).Bu çalismanin amaci postmenopozal ve senil osteoporozlu hastalarda biyokimyasal belirleyiciler ve KMY açisindan her iki grup arasindaki farkliligi incelemektir.
HASTALAR VE YÖNTEM
Çalismaya Afyon Kocatepe Üniversitesi Tip Fakültesi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon poliklinigine basvuran, postmenopozal osteoporoz (PMO) tanisi alan 46 ve senil osteoporoz(SO) tanisi alan 42 hasta alindi. PMO grubuna en çok 5 yildir menopozda olan hastalar dahil edildiler. Hastalarin hiçbirisi daha önce osteoporoza yönelik medikal tedavi almamislardi. Hastalardan ayrintili öykü ve yapilan fizik muayeneden sonra rutin laboratuar tetkikleri (tam kan ve rutin biyokimya) istendi. Hastalarin iki yönlü torakal vertebra grafileri çekildi ve kompresyon kirigi açisindan degerlendirildi. Ayrica tüm hastalardan 24 saat boyunca idrar biriktirmeleri istendi. Idrarlarini getirdikleri sabah, hastalarin aç karnina kanlari alindi. Alinan kan örneklerinden alkalen fosfataz (ALP), kan kalsiyum, fosfor, osteokalsin, idrarlarindan ise deoksipiridinolin ve kreatinin düzeyleri çalisildi. Sonuçlardan deoksipiridinolinin kreatinine orani hesaplandi(Dpd/kr). Osteokalsin Radio Immun Assay (RIA), idrar kreatinini spektrofotometrik ve deoksipiridinolin ise kemilüminesans yöntemiyle degerlendirildi. Ayrica tüm hastalarin KMY, L1,L2,L3,L4 ve proksimal femur bölgelerinden dual enerji x-ray absorbsiometri (DEXA) ile ölçüldü. Her iki bölgede t skorlari degerlendirildi ve Dünya Saglik Örgüt’ünün kabul ettigi (–2.5) SD altindaki degerler osteoporoz olarak kabul edildi (6).Verilerin istatistiksel analizi SPSS paket program ile yapildi. Gruplar arasi farkliliklar student t testi ile degerlendiridi.
