The aim of this study was to evaluate adverse effects of risedronate, which is effective in the treatment of the osteoporosis, using endoscopic and histopathologic examinations. In all subjects, the endoscopic appearance of the esophageal, gastric and duodenal mucosa was evaluated before the treatment. Subjects who had normal endoscopic examination results were given 5 mg/day risedronate, 1000mg/day calcium and 400IU/day vitamin D medication. Endoscopic examinations of eight patients were repeated 1 month later. Control endoscopic and histopathologic examinations revealed gastric damage in 5 of the 8 patients. In conclusion, this preliminary report showed that we should be aware of the gastric damage due to risedronate therapy in the short term period. Key words: Osteoporosis, bisphosphonates, gastric damage
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS
Bifosfonatlar kemik yikiminin arttigi Paget hastaligi, malignitelerde olusan hiperkalsemi, osteolitik kemik metastazlari ve osteoporoz gibi çesitli hastaliklarin tedavisinde etkinligi kanitlanmis yeni kusak ilaçlardir. Hayvan modellerinde yapilan çalismalar bifosfonatlarin çok yüksek konsantrasyonlarda gastrik mukoza irritasyonu olusturma potansiyelini göstermistir (1). Insanlarda piyasa öncesi faz III çalismalarda alendronatin veya risedronatin gastrointestinal toksitesi gösterilememekle beraber, klinik uygulamalarda alendronat tedavisine bagli bazen ciddi düzeylere varan özefajitin gelisebildigi bildirilmistir. Bifosfonatlarin en sik yan etkileri karin agrisi, diare, ozefagus, mide ve ince barsaklarda ülserler gibi gastrointestinal bozukluklardir.Çalismamizda osteoporoz tedavisinde kullanilan bifosfonatlardan risedronatin üst gastrointestinal traktusa yan etkilerinin endoskopik ve histopatolojik olarak degerlendirilmesi amaçlanmistir.
MATERYAL VE METOD
Bu çalismaya Celal Bayar Üniversitesi Tip Fakültesi Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali poliklinigine basvuran ve Dual Enerji-X-Ray Absorbsiyometri (DEXA) ile tanisi konulan postmenopozal osteoporozlu kadinlar dahil edildi. DEXA ölçümünde lomber omurga veya kalçada en az 1 bölgede kemik mineral yogunlugu (KMY) eriskin, premenopozal kadinlarin ortalama KMY’dan (T skor) en az 2 standart sapma (SD) düsük olan olgular degerlendirildi. Kemik metabolizmasini etkileyebilecek bir hastaligi veya ilaç kullanimi olan, özefagus da dahil herhangi bir gastrointestinal hastaligi olan, dik pozisyonda (bifosfonat tedavisinde önerildiginden) duramayan, gastrik asiditeyi etkileyen antiasit, H2 reseptör blokerleri, proton pompa inhibitörleri veya misoprostol gibi ilaçlari kullanan hastalar çalismadan dislandi.Tüm olgulara tedavi öncesinde endoskopik muayene yapildi. Endoskopisi normal olan olgulara risedronat 5 mg/gün, beraberinde kalsiyum 1000mg/gün ve D vitamini 400IU/gün tedavisi baslandi. Tedaviden 1 ay sonra endoskopik muayene tekrarlandi. Bu sürede hastalarin aspirin, non steroid antiinflamatuar ilaçlar, kortikosteroidler basta olmak üzere gastrointestinal irritasyon yapan ilaç kullanmalarina izin verilmedi.Endoskopik degerlendirmede gastrik/ duodenal bölge için Lanza (0: normal mukoza, 1: sadece mukozal kanama, 2: bir veya iki erozyon, 3: fazla (3-10) erozyonlar, 4: daha fazla erozyon (>10) veya ülser), özefagus için Hetzel (0: normal mukoza, 1: eritem, hiperemi veya sadece frajil mukoza, 2: mukozanin %10’undan azini tutan yüzeyel erozyon, 3: mukozanin %10-50’sini tutan yüzeyel erozyon veya ülserasyon, 4: mukozanin %50’sinden fazlasini tutan yüzeyel erozyon veya derin ülserasyon) skalalari kullanildi (2). Alinan materyallerin histopatolojik degerlendiriminde Sydney klasifikasyonu kullanildi. Olgularda dispepsi ve gastro-özefagial reflü Glaskow dispepsi skalasi ve reflü skalasi ile degerlendirildi ve skorlandi.
