BULGULAR
Bu çalismaya postmenopozal osteoporozu olan 70 hasta dahil edildi. Birinci grupta 4, ikinci grupta ise 3 hasta gastrointestinal yan etki nedeniyle çalisma disi birakildi. Toplam 63 hasta çalisma protokolünü tamamladi.Çalisma gruplarini olusturan 63 hastanin demografik özellikleri Tablo 1’de verilmistir.Yas, menopoz süresi ve vücut kitle indeksi (VKI) degerleri açisindan gruplar arasinda anlamli bir fark saptanmamistir (p>0.05).Tedavi öncesinde gruplar arasinda serum Ca, P, ALP ve 24 saatlik idrar Ca düzeyleri açisindan anlamli bir fark saptanmadi (p>0.05). Tedavi sonrasinda elde edilen veriler degerlendirildiginde, serum ALP düzeyinin her iki grupta da istatistiksel olarak anlamli biçimde düstügü gözlendi (Grup 1, p0.05) (Tablo 2).Her iki hasta grubuna ait tedavi öncesi ve sonrasi lomber vertebra, femur boynu, trokanterik bölge ve ward üçgenine ait KMY ölçüm degerleri Tablo 3’de verilmistir. Lomber vertebra KMY degerleri açisindan ele alindiginda, hem Grup 1’de hem de Grup 2’de tedavi öncesine göre istatistiksel olarak ileri derecede anlamli bir artis bulundu. (p 0.05).Femur boynu KMY degerlendirildiginde, her iki grupta da (Grup 1, p0.05).Trokanterik bölge KMY degerlendirildiginde günlük 10 mg. alendronat kullanan Grup 2 hastalarinda istatistiksel olarak ileri derecede anlamli bir artis saptanirken (p0.05).Ward üçgeni KMY degerlerinde ise her iki grupta da istatistiksel olarak anlamli bir artis oldu (p0.05).En sik gözlemlenen yan etkiler karin agrisi, bulanti ve dispepsi idi. Gastrointestinal yan etki gözlenen hastalarin orani açisindan da (Grup 1, %23; Grup 2, %21) gruplar arasinda istatistiksel bir fark saptanmadi (p>0.05).
TARTISMA
Postmenopozal osteoporozlu kadinlarda yapilan önceki çalismalar günlük 10 mg alendronat dozunun vertebra ve vertebra disi kiriklari azaltmada yüksek düzeyde etkin oldugunu ve iyi tolere edildigini göstermistir (16-20). Yapilan çalismalarda alendronat tedavisi ile lomber vertebra KMY’da bir yillik tedaviden sonra %4-5 (16,17) ve iki yillik tedaviden sonra ise %6-7 (16,17,18,19,20,21) arasinda degisen artislar oldugu bildirilmistir. Günlük 10 mg alendronat ile yapilan baska bir çalismada ise 12 aylik izlem sonucunda KMY’da femur boynunda %2,4, trokanterde %3,6, total kalçada ise %3 oraninda artis saptanmistir. Kirik riskindeki azalma ise kalça kiriklarinda %47’ lere varmaktadir (17).Çalismamizin sonucunda, hem 10 mg günlük alendronat, hem de 70 mg haftalik alendronat tedavisinin 12 aylik sürenin sonunda vertebra ve kalça (femur boynu, trokanter ve ward üçgeni) KMY’da belirgin bir artisa yol açtigini saptadik. Tedavi etkinligi açisindan gruplar arasinda bir fark elde edememekle birlikte, 10 mg günlük alendronat grubunda saglanan düzelme daha belirgindi. Bu konuda yapilan genis kapsamli bir çalismada da benzer sonuçlar elde edilmis ve haftada tek doz 70 mg alendronat tedavisi ile günde tek doz 10 mg alendronat tedavisinin postmenopozal kadinlarda teröpotik açidan esdeger olduklari saptanmistir (22). Bu konuda yapilan baska bir arastirmada da haftada bir kez verilen dozlar arasindaki yedi günlük sürede antirezorptif etkide kayip olmadigi gösterilmistir (23). Bu veriler ayni kümülatif doz ile haftada tek doz uygulanan alendronatin, günde tek doz uygulanana benzer sekilde kemik rezorbsiyonunda sürekli süpresyon sagladigi hipotezini dogrulamaktadir (22). Uzun süreli tedavide kullanim kolayligi ve hastalarin tercihini degerlendirmek amaciyla yapilan baska bir çalismada ise 70 mg’lik haftalik alendronat dozunun, 10 mg’lik günlük doza göre kullanim kolayliginin oldugu ve hastalar tarafindan daha fazla tercih edildigi gösterilmistir (24).Çalismamizda duyarliligi ve özgüllügü zayif olmakla birlikte, serum total alkalen fosfataz düzeyi kullanildi. Bir yillik tedavi sonucunda her iki grupta da az da olsa istatistiksel olarak anlamli bir düsüs saptandi. Çalisma sonuçlarimiz diger çalismalarla benzerdi (25-27). Kemik yikiminin degerlendirilmesinde ise oldukça ucuz ve yararli bir yöntem olan 24 saatlik idrardaki kalsiyum atilimi kullanildi. Bir yillik tedavinin sonucunda 24 saatlik idrarda kalsiyum atiliminda herhangi bir degisiklik saptamadik. Primer osteoporozda bu degerlerin genellikle normal sinirlar içinde olmasi beklenir (28).Oral bifosfonatlarin günlük kullanimi bazi olgularda üst gastrointestinal sistemde(GIS) istenmeyen olaylara, özelikle regurjitasyona nadiren de özofageal irritasyona yol açmistir (29,30). Çalismamiz sonucunda alendronat haftalik 70 mg, günlük 10 mg tedavi dozlari arasinda GIS’de yan etki açisindan bir fark saptanmadi. Biz çalismamizda üst GIS yan etki insidansini %22 olarak saptadik. Yapilan çalismalarda bu oranin %21,3 ile %30 oraninda degistigi gösterilmis ve plaseboya benzer oldugu ileri sürülmüstür (6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25,26,27,28,29,30,31,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25,26,27,28,29,30,31,32). Bu yas grubundaki kadin populasyonunda benzer GIS sikayetlerinin zaten oldukça yaygin oldugu göz ardi edilmemelidir.Alendronatin günlük 10 mg ve haftalik 70 mg kullanimi ile ilgili yapilan bir çalismada tedavinin birinci yilindan sonra GIS yan etki insidansinin haftalik 70 mg alendronat tedavisinde 10 mg günlük doza göre daha az oldugu gösterilmistir (22). Bu ise haftalik dozun yüksek miktarda ilaç verilmesine ragmen her gün yinelenen irritasyon etkisinin olmamasina baglanmistir.Özetle haftada tek doz 70 mg oral alendronat ve günde tek doz 10 mg alendronat tedavisinin bir yillik sonuçlari, bu doz rejimlerinin postmenopozal osteoporozlu kadinlarda terapötik açidan esdeger olduklarini dogrulamaktadir. Omurga ve kalça KMY’ da kayda deger benzerlikte artislar gözlenmis ve her iki tedavi de iyi tolere edilmistir. Biz haftada bir 70 mg alendronat tedavisinin, hastalara günlük doz rejimi ile teropötik açidan esdeger olan, uygulanmasi daha kolay bir tedavi saglayabilecegi ve tedavi uyumu ile uzun süre tedavide kalimi arttirma potansiyeli oldugu sonucuna vardik.
