GEREÇ VE YÖNTEM
Çalismaya 2002 yilinda poliklinigimize basvuran 50 yas ve üzeri, postmenopozal 50 kadin hasta alindi. Lomber ve dorsal lateral grafileri çektirilen tüm hastalarin lomber ve kalça kemik mineral yogunlugu ölçümleri yapildi.Olgularin Genant yöntemi ile tespit edilen spinal deformite indeksleri ile DEXA ile elde edilen kemik mineral yogunluklari arasindaki iliski arastirildi. Verilerin degerlendirilmesi, ‘SPSS for Windows 10.0’ istatistik paket programi kullanilarak yapildi. Karsilastirmalarda, Student’s t testi ve Mann Whitney U testleri kullanildi. Korelasyon analizleri Pearson yöntemiyle gerçeklestirildi. p<0.05 degeri anlamli kabul edildi.
BULGULAR
Olgularin yaslari 51-80 arasinda ve ortalama 64.60 +/- 8.01 yil idi. Olgularin demografik verileri Tablo 1’de görülmektedir.Olgularin Genant yöntemi ile saptanan spinal deformite indekslerine göre 24 olguda (%48) hafif derecede (Grade 1) deformasyon mevcut iken, 26 olguda (%52) orta derecede (Grade 2) deformasyon saptandi.Olgularin spinal deformite indeksi derecesi ile demografik özellikleri arasindaki iliski Tablo 2‘de gösterilmistir.Spinal deformite indeksi Grade 2 (orta derecede deformasyon) olan olgularda yas ortalamasi, Grade 1 (hafif derecede deformasyon) olanlara göre anlamli olarak yüksekti (p< 0.05). Grade 2 spinal deformite indeksine sahip hastalarin menopoz süresi ortalamalari da Grade 1 spinal deformite indeksine sahip hastalara göre anlamli olarak yüksek saptandi (p< 0.05). Olgularin spinal deformite indeksi derecesi ile boy, kilo, vücut kitle indeksi (VKI) ve menopoz yasi arasinda anlamli bir korelasyon saptanmadi.Olgularin DEXA ile elde edilen kemik mineral yogunlugu (KMY) degerleri ile hastalarin demografik özellikleri arasindaki iliski Tablo 3’te gösterilmistir. Olgularin neck KMY degerleri ile yas arasinda anlamli bir negatif korelasyon saptandi (p<0.001). Neck KMY degerleri ile kilo arasinda anlamli bir pozitif korelasyon (p<0.01), VKI arasinda anlamli bir pozitif korelasyon (p<0.01) ve menopoz süresi arasinda anlamli bir pozitif korelasyon (p<0.01) saptandi.Olgularin total KMY degerleri ile yas arasinda anlamli bir negatif korelasyon (p<0.05), kilo arasinda anlamli bir pozitif bir korelasyon (p<0.001), VKI arasinda anlamli bir pozitif korelasyon (p<0.001) elde edildi.Olgularin L1-4 KMY degerleri ile yas, boy, kilo, VKI, menopoz süresi ve menopoz yasi arasinda anlamli bir iliski saptanmadi. Olgularin spinal deformite indeksi dereceleri ile DEXA ile elde edilen KMY degerleri arasindaki iliski Tablo 4’de gösterilmistir.Olgularda saptanan Grade 1 ve Grade 2 spinal deformiteler ile L1-4 KMY, total kalça KMY arasinda anlamli bir iliski saptanmadi.Spinal deformite indeksi Grade 1 olan hastalarda neck KMY degerleri Grade 2 olgulara göre anlamli derecede yüksek saptandi.
TARTISMA
Çalismamizda ilerleyen yasla birlikte femur Neck ve total kalça KMY degerleri arasinda anlamli negatif bir iliski saptandi.Ancak lomber KMY degerleri ile anlamli bir iliski tespit edilmedi. Bu durum vertebralardaki dejeneratif degisikliklere baglanabilir. Yapilan çalismalarda lomber omurgada meydana gelen kemik kütlesi kaybinin ancak dejeneratif degisikligi olmayan olgularda saglikli bir gösterge oldugu, ileri yaslarda siklikla gözlenen dejeneratif degisikliklerin bu dönemde olusacak kemik kütlesi kaybini maskeleyebilecegi belirtilmistir (6,7,7,8). Bu nedenle postmenopozal osteoporozun takibinde KMY ölçümlerinin yaninda radyolojik degerlendirme de önemlidir.Davis ve arkadaslarinin yaptiklari çalismada, vertebral kirigi olan kadinlarda, olmayanlara göre yeni kirik gelisme riskinin 2-5 kat arttigi gösterilmistir. Ayrica ayni KMY degerlerine sahip olan kadinlar karsilastirildiginda, 2 veya 3 vertebral kirigi olan kadinlarin yeni kirik risklerinin 8-9 kat arttigi bildirilmistir (9).Genant ve arkadaslari, 57 postmenopozal kadin üzerinde yaptiklari çalismada, vertebralardaki deformite indekslerini, semikantitatif bir yöntem olan Genant yöntemi ve kantitatif yöntemle degerlendirmis ve ölçümler arasinda güçlü bir iliski oldugunu göstermislerdir. Genant yöntemi ile degerlendirilen ve kirik saptanan vertebralarda takipler sirasinda deformite derecesinin arttigi saptanmis ve bu yöntemden yararlanilarak hesaplanan spinal deformite indeksinin osteoporozun derecesini belirlemede güçlü bir yol gösterici oldugu belirtilmistir (10).Çalismamizda Genant yöntemi ile elde edilen spinal deformite indeksi Grade 2 olan hastalarla Grade 1 olan olgular karsilastirildiginda; Grade 2 deformasyon ile yas ve menopoz süresi arasinda pozitif anlamli bir iliski saptandi. Grade 2 deformasyonu olan olgulara göre grade 1 deformasyonu olanlarda neck KMY degerleri anlamli olarak yüksekti.Sonuç olarak femur neck KMY degerlerinin radyografi ile saptanan spinal deformite indeksi ile negatif korelasyon göstermesi osteoporoz tanisinda femur neck KMY’nin önemini desteklemektedir.
