Objective: The aim of this study was to investigate the effect of vertebral fractures on quality of life in postmenopausal women.Method: 41 postmenopausal women were classified into two groups as those having osteopenia (Group I t score-2.5) or osteoporosis (Group II t score£-2.5). Patients were further investigated by lateral spine radiographs with respect to vertebral fracture defined as 20 percent height loss compared to the neighbouring vertebra. Short Form-36 (SF-36), Quality of Life Questionnaire of the European Foundation for Osteoporosis (QUALEFFO) and Notthingam Health Profile (NHP) were the questionnaires used to evaluate life quality.Results: The mean age of the 11 patients in Group I was significantly (p£0.05) greater than those in Group II. Age at menopause, height and weight were not significantly different between the groups. 16 patients had vertebral fractures and the number of fractures was 25. Energy subgroup of SF-36 was significantly lower in Group II than in Group I (37.3±16 vs 48.2±11, p£0.05). Only physical activity subgoup of the NHP was significantly different between the two groups. On the other hand, there was not any significant difference between the two groups and between the patients with and without vertebral fractures with respect to life quality. Number of fractures was significantly correlated (r= 0.31) with the home activities subgoup of QUALEFFO 41 and physical activity subgroup of NHP (r= 0.32). Conclusion: Life quality indicis of osteoporotic patients were almost identical to osteopenic patients which suggested that osteoporosis is not a life quality diminishing disease in patients in the 6th decade. The indicis could not also disemminate patients with and without vertebral fractures either. Key words: Osteoporosis, quality of life, vertebral fracture.
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS
Çagimizda bilimsel, teknolojik ve sosyo-ekonomik gelismelerin katkisi ile ortalama yasam süresinde belirgin bir artis olmus ve buna bagli olarak bir çok kronik hastaligin yasam kalitesi üzerindeki etkileri tartisilmaz önemde bir boyut kazanmistir. Hastanin genel degerlendirilmesi, yasam kalitesi, saglik durumu ve fonksiyonel durum olarak üç hiyerarsik düzen içinde göz önüne alinir. Bunlar içinde en genis kapsamli olan yasam kalitesidir. Yasam kalitesi saglik durumu yaninda çevre, egitim ve ekonomik durumu da içerir. Hekimlerin hastaligin gidisini yavaslatma, semptomlari kontrol altina alma ve yasam süresini uzatma gibi geleneksel tedavi yöntemleri yanisira, kronik hastaliklarda teknolojinin gelisimi nedeniyle hastanin fonksiyonel, psikolojik ve sosyal sagligin, yani yasam kalitesini düzeltmeye yönelik, hastanin durumunu gösteren ölçümlere son yillarda daha fazla önem verdikleri görülmektedir.Osteoporoz dünyada önemli bir saglik problemidir. Günümüzde en geçerli tanimlama ile osteoporoz; düsük kemik kütlesi ve kemik mikromimarisinde bozulma ve buna bagli olarak kemigin kirilganlasmasi ve çogunlukla vertebra, el bilegi ve kalçada olmak üzere kirik riskinde artis ile karakterize sistemik bir hastaliktir (1,2). Ancak bu tanim, osteoporotik kiriklarin kisinin yasam kalitesi üzerindeki etkisi ile ilgili ayrintili bilgiler açisindan yetersizdir. Osteoporoz yalnizca kemik kütlesi kaybi olarak tanimlanmamalidir. Çünkü bu hastalik fonksiyonel durum ve yasam kalitesi açilarindan bir çok sorunlara neden olan önemli bir klinik sendromdur. Yasli nüfusun giderek artmasi, osteoporotik kiriklar ve ona bagli olarak gelisen deformitelerle de daha sik karsilasilmasina neden olmustur.Osteoporozda en sik vertebra, kalça ve el bilegi kiriklari olusmaktadir. Osteoporozda en sik görülen ve osteoporozun yikiciliginda bas rolü oynayan nokta vertebral kiriklardir. Vertebral kiriklar siklikla klinik olarak taninmazlar ancak artan bel agrisi ve fonksiyonel kisitliliga yol açarlar. 65-69 yas arasindaki kadinlarda vertebral kirik orani %13, erkeklerde %12’ dir (3). Osteoporoza bagli gelisen vertebra kiriklarinin yasam kalitesini önemli ölçüde etkiledigi çesitli çalismalarda bildirilmistir.Yasam kalitesinin degerlendirilmesinde kullanilan degisik ölçütler mevcuttur. Osteoporotik kirigi bulunan hastalarin takibinde hangi ölçütün kullanilacagi kesinlik kazanmamistir. Genel yasam kalitesini degerlendiren ölçütler yaninda hastaliga spesifik olarak gelistirilen ölçütler de vardir. Genel yasam kalitesi ölçütlerinden Medical Outcomes Study (MOS), Health Assessment Questionnaire (HAQ), Short Form 36 (SF 36), SF 12, Nottingham Saglik Profili (NSP), Sickness Impact Profile sayilabilir. Osteoporoza spesifik ölçütlerden de Quality of Life Questionnaire of the European Foundation for Osteoporosis (QUALEFFO), Osteoporosis Quality of Life Questionnaire (OQLQ), Osteoporoz degerlendirme anketi (OPAQ), Osteoporoz Fonksiyonel Disabilite anketi (OFDQ) örnek verilebilir. Biz de çalismamizda vertebra kiriklarinin ve osteoporozun yasam kalitesi üzerindeki etkilerini çesitli yasam kalitesi ölçütleri kullanarak arastirdik.
MATERYAL VE METOD
Çalismamiza Sisli Etfal Egitim ve Arastirma Hastanesi FTR Klinigi Osteoporoz poliklinigine basvuran 41 hasta alindi. Hastalar Dünya Saglik Örgütü kriterlerine göre osteopeni (Grup I: Neck t ve /veya L2-4 t > -2.5) ve osteoporoz (Grup II: Neck t ve /veya L2-4 t £ -2.5) grubu ile vertebra kirigi olanlar ve olmayanlar olmak üzere ikiser gruba ayrildi. Hastalarin tümüne dorsal ve lumbosakral lateral grafiler çektirildi, yasam kalitesi ölçütlerinden SF-36, QUALEFFO-41 ve NHP dolduruldu. Kirik irdelemesi için semikantitatif yöntemle ölçülen ve komsu vertebraya göre %20 yükseklik kaybi gösteren vertebralar kama, balik vertebra veya total kompresyon olarak adlandirildi. Sonuçlar istatistiksel olarak karsilastirildi. Istatistiksel analizler GraphPad Prisma V.3 paket progam ile yapildi. Gruplararasi karsilastirmalarda tek yönlü varyans analizi, alt grup karsilastirmalarinda Tukey çoklu karsilastirma testi, ikili gruplarin kasilastirmasinda bagimsiz t testi, korelasyonda Spearman korelasyon testi kullanilmistir. Sonuçlar, anlamlilik p<0.05 düzeyinde, %95 lik güven araliginda degerlendirilmistir
