Bisphosphonates are currently the most preferred class of drugs used for the treatment of metabolic bone disease such as osteoporosis and Paget’s disease. Although their exact mechanism has not been identified, the compounds containing amino group (amino bisphosphonates) were shown to decrease osteoclast activation by inhibiting mevalonate pathway. Because mevalonate pathway is essential in production of cholesterol, these compounds could also interfere with cholesterol synthesis. In the present study, the effects of aminobisphosphonates on lipid parameters in subjects who were diagnosed as osteoporosis were investigated. For this reason, 50 postmenopausal osteoporotic subjects were included in the study and 25 of them (mean age:54±9 years) received alendronate sodium (70mg/week) and the remaining 25 subjects (mean age:55±8 years) were given risedronate sodium (35mg/week). Blood samples were analyzed at baseline and at the end of sixth months. Total cholesterol, high density cholesterol (HDL-chol), low density cholesterol (LDL-chol), triglyceride, apolipoprotein A (Apo-A), apolipoprotein B (Apo-B) and lipoprotein (a) (Lip a) were investigated as lipid parameters. Total alkaline phophatase (TAP), bone-specific alkaline phophatase (BAP), osteocalcine (OCL) and urine deoxyprydolin (DPD) levels were assessed as bone remodeling markers. After six month treatment period, while significant changes were observed in bone remodeling parameters (p 0.05), no significant changes were found in all measured lipid parameters (p0.05). Our results suggest that moderate-term oral aminobisfosphonate treatment has no significant effect on blood lipid parameters.Key words: Aminobisphosphonates, cholesterol, lipid parameters, lipoproteins
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS
Pirofosfat analoglari olan bifosfonatlar kemik dokusuna yüksek afinitesi olan ve osteoklastlari inhibe ederek anti-rezorptif özellik gösteren ilaçlardir (1). Bu etkilerinden dolayi bu grup ajanlar osteoporoz, metastatik kemik hastaligi ve Paget hastaligi gibi asiri kemik rezorbsiyonuyla giden hastaliklarda yaygin olarak kullanilirlar (2,3). Son 30 yildir yaygin olarak kullanilmalarina karsin, bu grup ilaçlarin moleküler düzeydeki kesin etki mekanizmalari bilinmemektedir (4). Yapilan son çalismalarda alendronat, risedronat, pamidronat ve ibandronat gibi nitrojen içeren aminobifosfonatlarin mevalonat yolunda skualen sentetaz ya da farnesil pirofosfat sentetazin rol aldigi enzimatik basamaklari inhibe ederek osteoklastlarin aktive olmasini engelledikleri gösterilmistir (5-7) Bu tür bir enzim inhibisyon özelligi amino grubu içermeyen etidronat ve klodronat gibi bifosfonatlarda bulunmamaktadir (7). Vücudun önemli yapi taslarindan biri olan kolesterol sentezinin de mevalonat yoluyla olmasi, aminobifosfonat grubu bilesiklerin kolesterol sentezi üzerinde de etkili olabilecegi görüsünü dogurmustur. Bu etkilesimi incelemek üzere yapilan hayvan çalismalarindan birinde Amin ve ark. alendronat ve pamidronatin farnesil difosfat sentetazi inhibe ederek total kolesterol (T-kol) düzeylerini azalttigini rapor etmislerdir (8). Yine yapilan baska bir deneysel çalismada yeni bir bifosfonat derivesi olan SR-9223i’nin kan kolesterol düzeylerini belirgin derecede düsürdügü gösterilmistir (9). Bu konuda insanlar üzerinde özellikle intravenöz (IV) kullanimi olan aminobifosfonatlar ile yapilan iki çalismada kan total kolesterol (T-kol) düzeyleri degismeden yüksek dansiteli kolesterolün (HDL-kol) anlamli derecede arttigi, düsük dansiteli kolesterolün ise (LDL-kol) belirgin olarak azaldigi bildirilmistir (10,11). Yaptigimiz genis kapsamli literatür taramasinda oral olarak kullanilan aminobifosfonatlarin kan lipid parametreleri üzerine olan etkinliklerini arastiran herhangi bir çalismaya rastlanmamistir. Bu bilgiler isiginda, mevcut çalismada osteoporoz tanisi konularak aminobifosfonat tedavisi baslanilan postmenopozal olgularda 6 aylik tedavinin kan lipid parametreleri üzerine olan etkileri arastirilmistir.
