The aim of the study was to compare the T-scores of quantitative ultrasound (QUS) of the calcaneus with those of dual-energy X-ray absorptiometry (DXA) of the lumbar spine and hip in men. We studied on sixty-four male patients (mean age 52.47 + 16.51 years). BMD T-score at the lumbar spine and femoral neck correlated positively with QUS T-score of the calcaneus (r=0.258, p 0.005 and r=0.333, p 0.001 respectively). The kappa score for osteoporosis were 0.16 and 0.27 for QUS T-scores versus spinal and femoral DXA T-scores. With the “–2.5” cut-off level used, sensitivity and specificity of QUS T-score in detecting osteoporosis were 25% and 96% at the lumbar spine, were 0% and 91% at the femoral neck and were 25% and 93% at the total hip. We conclude that QUS T-score has a weak correlation with DXA T-score at the lumbar spine and a moderate correlation with DXA T-score at the femoral neck; QUS has a very low sensitivity and concordance for the diagnosis of osteoporosis compared with spinal and femoral DXA in men.Key words: Quantitative ultrasound; dual X-ray absorptiometry ; T-score, male, osteoporosis
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS VE AMAÇ
Kantitatif ultrason (QUS) sistemleri osteoporoz ve fraktür riskinin degerlendirilmesinde radyasyon kullanan dansitometri tekniklerine ucuz, hizli, tasinabilir bir alternatif olarak ilgi çekmektedir (1) ve QUS degerlerinin fiziksel özellikleri nedeniyle sadece kemik yogunlugunu degil, küçük bir oranda da olsa fraktür riskinin belirlenmesinde önemli rol oynayan elastisite, konnektivite ve homojenite gibi özellikleri de ortaya koyabildiginden bahsedilmektedir (1). Çesitli bölgelerden ultrasonik ölçümler yapilabilmekte ancak yogun trabeküler içerigi nedeniyle kalkaneus en sik kullanilan bölgedir. QUS’un osteoporotik kadinlarda vertebral ve kalça fraktür riskinin varliginin ayirdedilmesini saglayabilecegi bildirilmistir (2,3,3,4,3,4,5,3,4,5,6). Kemik yapisinin ultrason ile degerlendirildigi ilk çalismalar daha yogun olarak kadinlarda yapilmistir (5,6,7,6,7,8), ancak erkeklerde kemigin kantitatif ultrasonografik degerlendirmelerinin yapildigi çalismalar göreceli olarak daha yeni ve az sayidadir (15,16,16,17,16,17,18).Kantitatif ultrasonografik degerlendirmelerin dogruluk ve tutarliliginin yüksek oldugu ile ilgili çok sayida çalisma literatürde yer almakta ancak son zamanlarda QUS degerlerinin DXA degerleri ile karsilastirildigi çalismalar da (19,20,20,21) dikkat çekmektedir. Bu çalismalarda çogunlukla kadinlar, ele alinmis olup diger osteoporoz ve QUS çalismalarinda oldugu gibi erkeklerde yapilan çalismalar az sayidadir (13,14,15,16,17,14,15,16,17,18,19,20,21,22).Biz çalismamizi erkeklerde kalkaneal ultrasonografik ölçümlerin T-degerlerinin kalça kemik mineral yogunlugu T-skorlari ile uyumunu, WHO osteoporoz kriterleri bazinda, degerlendirmek üzere planladik.
METOD
Çalismamizda kalkaneal QUS ve lomber bölge ve kalça DXA ölçümleri yapilmis yaslari 19 ile 80 arasinda degisen (ortalama 52.47 + 16.51 yil) 64 erkegin sonuçlari degerlendirmeye alindi. Kortikosteroid kullanimina bagli osteoporoz nedeniyle refere edilenler, vertebral fraktürü olanlar degerlendirmeye alinmadi. DXA için “Hologic QDR 1000”, kalkaneal ultrason için “Hologic Sahara Clinical Bone Sonometer” cihazlarini kullandik. Lomber vertebra için cihazin normative datasi, kalçada NHANES referans araligi ve Dünya Saglik Örgütü (WHO)’nün osteoporoz kriterleri (T deger < -2.5) kullanilarak degerlendirmeler kategorize edildi. Istatistiksel degerlendirmeler için SPSS (Statistics for Social Science) (Version 10) programi kullanildi. Duyarlilik ve özgüllük, kappa uyum katsayisi hesaplamalari klasik tanimlamalara uygun yapildi.
