Osteoporosis in men is now recognized as an increasingly important public health issue. About 30 % of hip fractures and 20 % of vertebral fractures occur in men. In the present study, we examined 19 men who did not have major risk factors that might affect bone mass. Parathormone(PTH), osteocalcin (marker of bone formation, OC) and deoxypyridinoline (marker of bone resorption, DPD) were measured. The bone mineral density (BMD) measurements in 16 men were performed by dual-energy X-ray absorbtiometry (DXA) from lumbar spine (L2-4), and left hip. Bone density at each site was categorized as osteoporosis or osteopenia according to World Health Organization (WHO) criteria. In 19 patients with a mean age of 69 years, PTH levels were in the normal range except one patient. OC levels were elevated in %42.1 and DPD levels were elevated in 74 % of patients. L2-4 T score was osteoporotic (25%) in 4 patients and osteopenic (25%) in 4 patients. Femur Ward’s T score was osteoporotic (37.5%) in 7 patients and osteopenic (37.5%) in 7 patients. Osteoporosis is a significant problem in older men. Increased awareness for the risk factors of male osteoporosis is an important issue. Early diagnosis and treatment would help to reduce morbidity and mortality resulting from osteoporotic fractures.Key words: Male, osteoporosis, osteopenia
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS VE AMAÇ
Osteoporoz düsük kemik kütlesi ve kemik dokusunun mikromimari yapisinin bozulmasi sonucu kemik kirilganliginda ve kiriga yatkinlikta artis ile karakterize olan sistemik bir iskelet hastaligidir (1,2). Osteoporozun yasli popülasyonun en yaygin hastaligi oldugu sanilmaktadir(3). Erkekte osteoporoz ciddiyeti her geçen gün daha iyi anlasilan bir saglik sorunudur (4). Osteoporozu önemli bir toplum sagligi sorunu haline getiren kirikla olan baglantisidir (5,6). Tüm kalça kiriklarinin %30’u ve vertebra fraktürlerinin %20’si erkeklerde olmaktadir (7).Yasli erkekler önemli bir kirik riski tasimaktadir. Osteoporotik kirik sonrasi morbidite erkeklerde kadinlardan daha agirdir, mortalite de erkeklerde daha siktir (8) Mevcut verilerden çikarilan esas sonuç osteoporotik erkeklerin sayisinda artis oldugudur. Bu sayinin erkeklerin yasam beklentisindeki artisla iliskili olarak artmaya devam edecegi söylenebilir (9). Yaslanma ile kemik kaybi kadinlarda oldugu kadar erkeklerde de olusur. Ciddi osteoporozu olan erkeklerin % 40’indan fazlasinda medikal problem ya da kemik kaybina yol açan risk faktörü saptanmamistir (7). Klinik olarak osteoporoz kirik olusana kadar sessiz seyrettigi için osteoporoz için risk faktörü tasiyan ve osteoporozu bulunan erkeklerin belirlenmesi gerekir. Osteoporoz belirlenince bu kisiler tedavi edilebilir ve böylece osteoporotik kirikla iliskili morbidite ve mortalitenin azaltilmasi mümkün olur (4). Yüksek kirik riskini en iyi yansitan yöntem kemik yogunluk ölçümleridir (5). Erkeklerde yasla olusan kemik döngüsü degisiklikleri hakkinda oldukça az veri vardir (10). Yasli erkeklerde biyokimyasal kemik belirteçleri BMD ile negatif olarak koreledir ve yaslanma ile olusan kemik kaybi artmis kemik yapimi ile dengelenemeyen artmis kemik yikimindan ileri gelir (11).Bu çalismanin amaci majör risk faktörlerini tasimayan 60 yas üzeri erkeklerde KMY ölçümü ile kemik kaybinin derecesini saptamak ve bu yastaki erkeklerde kemik döngüsünü yapim ve yikim belirteçleri ile degerlendirmekti.
MATERYAL ve METOD
Çalismaya 60 yas üstü 19 erkek olgu alindi. Çalismaya alinmama kriterleri: 1) Sistemik hastalik hikayesi (enflamatuar, tümöral, endokrinolojik bozukluk, düsme riskini arttiran hastaliklar), 2) Osteoporotik kirik hikayesi, 3) Osteoporoz tedavisi aliniyor olmasi, 4) Osteoporoz için risk faktörü kabul edilen ilaçlari kullanmasi, 5) Alkolizm idi. Hastalarda sekonder osteoporozu belirlemek üzere parathormon (PTH) düzeyi tesbit edildi. Çalismada kemik yapiminin spesifik göstergesi olarak baslica osteoblastlar tarafindan sentez edilen osteokalsin(OK) ve yikim ürünü olarak kollajeni olusturan amino asitler arasindaki çapraz baglardan olusan deoksipiridinolin(DPD) seviyeleri arastirildi. Biyokimyasal ölçümler sabah saat 08:00-10:00 saatlari arasinda herhangi bir diyet uygulanmadan alinan kan ve idrar örneklerinde yapildi. Her üç parametre ELISA yöntemi ile ve ticari kitler kullanilarak çalisildi.Kemik mineral yogunlugu (KMY; g/cm2) Dual Energy X-ray Absorptiometry (DEXA) yöntemi ile Lunar-DPX teknolojisi kullanilarak ölçüldü. DEXA ile 16 hastada lomber bölgeden antero-posterior (L2-L4’ten) ve sol femur boyun, trokanter, total kalça ve Ward’s üçgeninden ölçüm yapildi. Osteoporoz ve osteopeni tanisi için Dünya Saglik Örgütü (DSÖ) kriterleri esas alindi. Hastalarin DPD, PTH , OK seviyeleri karsilastirildi.Tüm veriler; SPSS 10.00 istatistik paket programi kullanilarak degerlendirildi. Verilerin degerlendirilmesinde; sürekli degiskenler için T testi kullanildi, korelasyon analizi için Pearson korelasyon testi kullanildi. p<0,05 anlamli kabul edildi.
