Hydroxy methylglutaryl coenzyme A reductase inhibitors (statins) have been shown to have effects on bone metabolism in laboratory studies. While early clinic studies have showed lower risk for osteoporotic fractures among statin users than nonusers, subsequent studies have found mixed results. The purpose of this study was to investigate the effects of statins on bone mineral density (BMD) and bone metabolism.Thirty-five consecutive postmenopausal hypercholesterolemic women who were treated for at least last 6 months with statins were included in the study. Seventy-five normocholesterolemic age-matched postmenopausal women were in the control group. Subjects with a history of any diseases and used drugs that may affect calcium or bone metabolism were excluded from the study. Age, associated illness, years since menopause, and body mass index (BMI) were obtained from all the patients including the control group. Besides, serum calcium, phosphate, alkaline phosphates, parathyroid hormone, 25 hydroxy D3, osteocalcin, and urinary calcium excretion were measured. BMD was measured by using dual-energy x-ray absorptiometry (DEXA) at femoral neck and 3rd lomber spine. Mean duration of statin use was 28.17±21.17 months. BMI was found to be statistically higher in statin users than nonusers (27.47±3.67kg/m2 and 25.46±3.91 kg/m2, respectively). The markers of bone metabolism used in the study were found to be similar between the groups. BMD was not different in statin users and nonusers at femoral neck and lomber spine.As conclusion, statin use did not affect BMD and bone metabolism in this study. In our opinion large randomised, controlled, prospective clinical trials are needed to accurately determine the role of statins in the treatment of osteoporosis.Key words: Statins, bone mineral density, bone metabolism.
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS VE AMAÇ
Hidroksi-metil glutaril koenzim A (HMG-KoA) redüktaz inhibitörlerinin (statinler) koroner arter hastaliklari ve hiperlipidemi tedavisindeki etkinlik ve güvenilirlikleri oldukça iyi bilinmektedir (1,2). Ilk defa Mundy ve ark. tarafindan yapilan deneysel çalismalarda statinlerin kemik yapimini uyararak trabeküler kemik hacminde %90’lara varan artisa neden olduklarinin gösterilmesi, statinlerin osteoporoz tedavisindeki yerini arastiran çalismalarin da baslamasina neden olmustur (3). Statinlerin kemik metabolizmasi üzerindeki etkilerinin osteoblastik hücre proliferasyonunu ve matürasyonunu uyaran kemik morfogenetik protein 2 aktivasyonunu arttirmak suretiyle gerçeklestirdikleri bildirilmektedir (4). Ayrica bifosfonatlarla benzer olarak, osteoklastik aktivitenin kontrolünde önemli bir prekürsör olan mevalonat yapimini baskilayarak kemik yikimini azalttiklari da öne sürülmektedir (5). Bu konuda yapilmis klinik arastirmalarin çogunlugu osteoporotik fraktürler üzerinde yogunlasmakla birlikte, statin grubu hipolipidemik ajanlarin kemik metabolizmasi üzerindeki etkileri halen tam olarak aydinlatilamamistir (6,7,7,8,7,8,9,7,8,9,10,7,8,9,10,11). Yapmis oldugumuz bu çalisma, postmenopozal hastalarda statin grubu hipolipidemik ilaçlarin kemik mineral yogunlugu (KMY) ve kemik metabolizmasi üzerindeki etkisini arastirmak amaciyla planlanmistir.
HASTALAR VE YÖNTEM
Çalismaya 2003 yili içerisinde klinigimize ayaktan basvuran postmenopozal hastalar dahil edildi. Statin kullanimi için en az 6 aylik kesintisiz süreç kriter olarak alindi. Yas benzer hiç statin kullanmamis hastalar ile kontrol grubu olusturuldu. Hasta ve kontrol grubunda cerrahi ve prematür menopozlu olgular, KMY ve metabolizmasina etkili oldugu bilinen hastaligi veya ilaç kullanim öyküsü olanlar (inflamatuvar romatizmal hastaliklar, endokrin ve metabolik bozukluklar, kronik böbrek ve karaciger hastaliklari, malabsorsiyona neden olabilen gastrointestinal hastaliklar, steroid, antidepressan, hormon replasman tedavisi, kalsitonin, bifosfonatlar, D vitamini gibi ilaç kullanim öyküsü olanlar), ayrica uzun süre immobil olanlar ile omurga ve kalça eklemine yönelik operasyon geçirenler çalismaya dahil edilmedi. Tüm olgularin basvuru esnasinda ayrintili öyküsü alinarak, antropometrik ölçümleri kaydedildi. Biyokimyasal olarak serumda Ca, P, alkalen fosfataz, paratiroid hormon, osteokalsin, 25 hidroksi D3 düzeyleri ve 24 saatlik idrarda Ca atilim miktari bakildi. Tüm olgularin KMY’lari Dual Enerji X-Ray Absorbsiyometre (DEXA) ile femur boynu ve 3. lomber vertebradan yapildi. Istatistiksel olarak iki grubun karsilastirilmasinda t-testi, katagorik degiskenler içim ise ki kare ve fisherin kesin ki-kare testleri kullanildi. Anlamlilik için p<0.05 kabul edildi.
