The aim of this study was to determine whether depression was affect on bone loss in postmenopausal osteoporotic (PMO) women and response to calcitriol treatment in this patients. Seventy two females (mean age 65 ± 6.9) were included in this study. Out of these patients, 27 (37.5%) had depression, 45 (62.5%) were normal. All cases were evaluated by DXA, Hamilton depression scale, Short Form-36 (SF-36) scale and visual analog scale. In the patients with depression, L1-L4 t-score (-3.29 ± 1.07), femur total t-score (-2.60 ± 1.00) and z-score (-0.97 ± 0.82) were significantly lower than PMO patients without depression (respectively; -2.71 ± 0.83, -1.86 ± 1.16 and –0.50 ± 0.91). Improvement of t- and z- scores in both groups were statistically significant after calcitriol treatment. Improvement of L1-L4 t- and z-scores and femur neck t-score were higher in patients with depression. SF-36 scores (75.9 ± 19.8) were lower in patients with depression than patients without depression (86.5 ± 14.4) (p=0.041). Negative correlations between Hamilton score and L1-L4 z-score (R=-0.432, p=0.024), femur neck t-score (R=-0.528, p=0.005) were found before treatment. Improvement of pain in both groups were similar.In conclusion, postmenopausal bone loss was higher and the response to calcitriol treatment was better in patients with depression.Key words: Calcitriol; Depression; Postmenopausal osteoporosis
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS VE AMAÇ
Kemik hastaliklari içinde en sik görülen ve uzayan yasam süresi nedeniyle önemli bir halk sagligi problemi olan osteoporoz, düsük kemik kütlesi ve kemik dokusunun mikroyapisinin bozulmasina bagli olarak kemik kirilganliginin artmasi ile karakterize sistemik bir iskelet hastaligidir (1).Osteoporozun fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik boyutlarinin oldugu bilinmektedir. Yasam kalitesine etkisi ise son yillarda arastirma konusu olmustur (1).Osteoporoz kronik bir hastaliktir. Kronik hastaliklarin depresyona neden oldugu bilinmektedir (2,3). Osteoporoza bagli fiziksel degisiklikler, kifoz olusumu, boy kisalmasi ve karinda bombelesme gibi deformitelerdir. Bu deformiteler de önemli psikolojik sorunlara yol açmaktadir. Osteoporoz sonucu gelisen kirik, akut ve kronik agri, hareket kisitliligi ve fonksiyonel yetersizlik de yapar. Fiziksel sorunlar hastalarin kendine bakim ve günlük yasam aktivitelerini etkiler. Zamanla sosyal aktivitelere katilma, ziyaret ve hobilerde kisitlanma meydana gelebilir. Tüm bunlar sosyal izolasyon, depresyon ve anksiyete gelismesine sebep olur. Fiziksel, sosyal ve psikolojik faktörler osteoporozlu hastanin yasam kalitesini önemli ölçüde etkilemektedir (4).Son yillarda osteoporozlu hastalarin yasam kalitesi degisik çalismalarda ve anketlerde degerlendirilerek, özellikle tedavilerin basarilarinin takibinde parametre olarak kullanilmaya baslanmistir (5,6,6,7). Osteoporozda yasam kalitesini degerlendirmek için Nottingham Saglik Profili , Beck ve Hamilton Depresyon skalalari , SF 36 (Short form 36) ve QUALEFFO-41 ( Quality of life Questionnaire of the European Foundation for Osteoporosis) gibi degisik ölçütler ve anketler kullanilmistir.Bunlardan herhangi birinin digerine üstünlügü bugün için kesin olarak söz konusu degildir. Ancak QUALEFFO-41’ in osteoporozlu hastalarda dogru ve tekrarlanabilir sonuçlar verdigi çalismalarda gösterilmistir (5,6).Osteoporozda çesitli tedavi yöntemleri bulunmaktadir. Önleyici, tedavi edici ve rehabilitasyon uygulamalari son yillarda belirgin yararlar saglamistir (8,9).Kalsiyum osteoporozun önlenmesinde ve tedavisinde önemli bir yer almaktadir. Kalsiyumun barsaktan emilimi baslica 1.25 (OH)2 D vitaminine bagli olarak aktif transportla gerçeklesir. Kalsiyum alinmasi ile kemik mineral yogunlugu (KMY) arasinda pozitif bir baglanti bulunmaktadir. Özellikle çocuklukta ve gençlikte optimal bir doruk kemik kütlesine ulasilmasinda kalsiyum etkilidir. D vitamini esas olarak kalsiyum absorbsiyonunu arttirma yoluyla etkili olmakla birlikte, ayni zamanda osteoblast fonksiyonunu da stimüle edebilir. Ancak parathormon aktivitesinde azalmaya neden olur. Aktif D vitamini metaboliti olan kalsitriol barsaktan kalsiyum emilimini ve kemige çökmesini saglar (10,11).Genel olarak D vitamini eksikliginin yaslilarda yaygin oldugu, KMY’nu azalttigi ve günlük bildirilen D vitamini ihtiyaçlarinin karsilanmasi gerektigi kabul görmektedir (12). Osteoporoz konusunda risk faktörlerinin tanitilmasi, önlenebilir risk faktörleri konusunda bilinçlendirme ve diyet ile aktivite yönünde tesvik saglamak önemli yararlar saglayabilir (13). Medikal tedavinin sürekliligi osteoporozun tedavisi ve önlenmesinde önemlidir (14).Bu çalismanin amaci, depresyonlu postmenopozal osteoporozu olan olgularda kalsitriolün, kemik mineral yogunlugu, agri ve yasam kalitesi üzerine olan etkisini degerlendirmektir.
