Aim: To compare the tibia and radius bone mineral density (BMD) and speed of sound (SOS) measures of type 1 DM patients and healthy controls by using Quantitative ultrasonography (QUS) (Sunlight Omnisense 7000S/8000S).Patients and Methods: 40 type 1 DM (17 men, 23 women) and 26 healthy controls (20 women, 6 men),ranging in age from 30 to 50 years, were included in the study. Tibia and radius BMD of all the participants were measured by QUS. Weight and height were noted and BMI (body mass index) were calculated. DM duration, fracture story, nutrition habit and exercise story were also evaluated.Results: Mean age of type 1 DM group and control group were 36.8±5; 40.19±6.31 years respectively. Mean disease duration of type 1 DM group was: 12.4±6.63 years. Tibia T scores of type 1 DM group and control group were: 0.1±1.01; -0.4±1.37 (p=0.089) and radius T scores were -0.12±0.05; 0.05±1.17 (p=0.518) respectively. Tibia SOS values of type 1 DM group and control group were 3977.2±122.06; 3758.46±777.02 (p=0.084) and radius SOS values were 4124.7±110.23; 4163.31±119.98 (p=0.184) respectively.Conclusion: There was no significant difference between type 1 DM patients and healthy group’s tibia and radius T scores and SOS values. Ostepenia was not detected in both groups. (From the World of Osteoporosis 2007;13:28-32)Key words: Bone mineral density, quantitative ultrasonography, type 1 diabetes mellitus
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
Giris
Osteoporoz, kemik gücünde azalma ve kirik riskinde artis ile karakterize, sistemik bir iskelet hastaligidir. Osteoporozun en önemli sonucu kiriklardir, buna bagli olarak da morbidite ve mortalite artmaktadir.Tip 1 Diabetes mellitus (DM), sekonder osteporoz nedenleri arasinda yer alan endokrinolojik bir hastaliktir (1). Hastalik baslangicindaki insülinopeni,uzun hastalik süresi, insüline benzer growth faktör 1 azalmasi, zayif glisemik kontrol (HbA1C yüksekligi), kalsiyum ve D vitamini metabolizmasindaki bozukluklar, diabetik komplikasyonlar (anjiopati, nöropati, nefropati…) kemik mineral yogunlugundaki degisikliklere neden olan ve kirik riskini artiran etmenler arasinda sayilmaktadir (1,2,2,3).Diabetin kemik mineral yogunluguna etkisi ile ilgili bir çok çalisma yapilmistir. Tip 1 DM’li hastalarda kemik mineral yogunlugundaki (KMY) azalma bazi çalismalarda gösterilmistir (4,5,5,6). Çocukluk çagi ve genç eriskin dönem tip 1 DM’lilerde de KMY’de düsüklük saptanmistir (7).Ileri yasta, kirik riskindeki artis (3,4,5,6,7,8,4,5,6,7,8,9), KMY’de azalma (4,5,6,7,8,9,10) saptanmasi bu hastalara erken dönemde tarama yapilmasinin önemini arttirmaktadir.Bu çalismada menopoz dönemi ve kemik metabolizmasini etkileyen hastaliklar ekarte edilerek, tip 1 DM’li hastalarin ve saglikli kisilerin QUS cihazi ile ölçülen KMY ve SOS degerleri karsilastirildi.
Hastalar ve Yöntem
Göztepe Egitim Arastirma Hastanesinden etik kurul onayi alinarak yapilan bu çalismada diabet poliklinigine kayitli 400 DM’li hasta telefonla arandi. 30 ila 50 yas arasindaki hastalar KMY ölçümü için çagirildi. Gelen hastalardan kabul edilme kriterlerine uyan 40 hasta (17 erkek, 23 kadin) ve hastane personelinden olusan 26 saglikli kontrol grubu (20 kadin, 6 erkek) çalismaya alindi. Arastirmayi kabul ettiklerine dair yazili onamlari alinan hastalarin antropometrik ölçüm olarak boy ve kilolari kaydedildi. Vücut kütle indeksleri hesaplandi. DM sürelerini, kirik hikayelerini, kalsiyumdan zengin beslenip beslenmediklerini, egzersiz yapip yapmadiklarini sorgulayan bir form dolduruldu.Antiepileptik, steroid, antikoagülan ve antiandrojenik ilaç kullananlar, immobilize olanlar, tiroid/paratiroid fonksiyon bozuklugu olanlar, böbrek, karaciger hastaligi olanlar, malabsorbsiyon, hipofiz bezi bozuklugu olanlar, cerrahi menopoz veya spontan menopoz, malignite, immün hastalik varligi, gastrektomi operasyonu geçirmis olanlar çalisma disi birakildi.Arastirma yönteminde kullanilan kantitatif ultrasonografi cihazi Sunlight Omnisense 7000S/8000S Sanovel Ilaç Firmasi tarafindan temin edildi ve hastalar herhangi bir ücret ödemedi. Katilimcilarin tibia ve radius T ve Z skoru degerleri ile sesin hizi [Speed of sound (SOS)] degerleri ölçüldü. Kantitatif Ultrasonu (QUS) basit, ucuz, tasinabilir, invaziv olmayan, radyasyon içermeyen bir kemik ölçüm metodu olmasi, daha çok tarama amaçli kullanilmasi nedeniyle tercih edildi (11).Istatistiksel analizler NCSS 2007 paket programi ile yapilmistir. Verilerin degerlendirilmesinde tanimlayici istatistiksel metotlarin (ortalama,standart sapma) yani sira ikili gruplarin karsilastirmasinda bagimsiz t testi, nitel verilerin karsilastirmalarinda ki-kare testi kullanildi. Sonuçlar, anlamlilik p<0.05 düzeyinde degerlendirildi.
