SummaryAim: Hip fractures are the most serious and economically most important complication of osteoporosis. Therefore in our study we examined risk factors associated with osteoporotic hip fractures.Material and Methods: Patients (Group 1; n=35) with osteoporotic hip fractures were compared with patients aged ≥70 years without osteoporotic hip fractures (Group 2; n=35). Age and sex distribution of the patients were recorded. From all patients bone mineral density measurements (BMD) of their L1-L4 vertebras and femurs (total and femoral head) were obtained using dual energy X-Ray absorptiometry (DXA) techniques. Their walking distances, presence and location of any previous fracture(s), usage of any assisted device, concomitant disease(s), laboratory values, creatinine clearance (ml/min), and recurrent falling episodes were documented.Results: Any significant difference could not be found as for sex, BMD measurements of relevant regions, presence of any previous fracture(s), history of recurrent falls and creatinine clearance (p 0.05). The mean age of the patients in Group 1 was more advanced (p0.05). Although walking distances in Group 2 were longer, the difference was not statistically significant (p0.05).The usage of asisted device and the presence of concomitant disease(s) were more frequently observed in Group 1 (p 0.05).Conclusion: The association of many risk factors with hip fracture has been demonstrated. Determination of these risk factors and their detailed examination are quite important in the prevention of hip fractures and related disabilities. (From the World of Osteoporosis 2010;16:31-4)Key words: Osteoporosis, hip fracture, risk factors
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
Giris
Kalça kirigi osteoporozun en ciddi ve ekonomik olarak en önemli komplikasyonudur. Kalça kirigi geçirmis olan hastalarin %4’ü henüz hastanede iken, %30’u ise 1 yil içinde yasamlarini kaybederler (1,2,2,3). Hayatta kalanlarin %10 kadarinda ise kiriktan sonraki 1 yil içinde yataga bagimlilik söz konusu olup, bagimsizliklarinda ve yasam kalitelerinde azalma görülür (2,3,4). Bunun yani sira kalça kirigi geçiren 12 kisiden biri 2 yil içinde ikinci kalça kirigini geçirebilir. Hatta kalça kirigi geçirmek vertebra, ön kol gibi diger osteoporotik kiriklar için de önemli risk faktörüdür (5). Osteoporoz ve kirilganlik yaslanmayla birlikte artmaktadir. Hayat boyunca herhangi bir osteoporotik kirik gelisme riski kadinlarda %40-50, erkeklerde %13-22 dir (6). Proksimal femur kiriklarinin 1/3’ü erkeklerde olur ve erkeklerdeki mortalite orani kadinlara göre 2-3 kat daha fazladir (7).Kiriklarin %50’sinin normal kemik mineral yogunluguna (KMY) sahip kisilerde gelisebilecegi bilinmektedir. Bu nedenle son yillarda osteoporoz taramasi yaparken KMY’nin yaninda kisisel risk degerlendirmesi yapilmasi konusunda gittikçe artan görüs birligi vardir (8).Sikligi, yasam kalitesi ve ekonomiye etkisi göz önüne alindiginda, yüksek mortalite ve morbiditeye sebep olan osteoporotik kalça kiriginin risk faktörlerini tespit etmek önemlidir (4,5,6,7,8,9). Biz de bu nedenle çalismamizda kalça kirigina sebep olan risk faktörlerini irdeledik.
Gereç ve Yöntemler
Yapilan prospektif çalismada klinigimizde osteoporotik kalça kirigi nedeniyle yatarak tedavi gören 35 hasta (Grup 1) ile osteoporoz poliklinigimizden takipli 70 yas ve üzeri, kalça kirigi olmayan 35 hasta (Grup 2) karsilastirildi. Dislanma kriterleri arasinda immobilizasyon, primer kemik hastaligi, major travmatik olaylar sonucu gelisen kiriklar ile primer veya metastatik kanserlerin neden oldugu kiriklar yer aldi. Hastalarin yas ve cinsiyeti kaydedildi. Tüm hastalarin lomber (L1-L4) ve femur (boyun ve total) bölgelerinden dual enerji X-Ray absorpsiyometri (DXA) teknigi (Lunar prodigy advance) ile KMY (gr/cm2) ölçümleri yapildi. Dünya Saglik Örgütü’nün belirledigi osteoporoz tani kriterleri dogrultusunda; T skoru -1’e kadar olan degerler normal, -1 ile -2,5 arasindaki degerler osteopeni, -2,5 ve altindaki degerler osteoporoz olarak kabul edildi. Hastalarin fiziksel aktivite durumlari günlük yürüme mesafeleri 4 alt grupta siniflandirilarak degerlendirildi. 1. ev içi ambulasyon, 2. yürüme mesafesi 1 kilometre olarak alt gruplara ayrildi. Daha önceki kirik varligi ve yeri (kalça, vertebra, el bilegi, diger), yardimci cihaz kullanimi, ek hastalik, laboratuar degerleri, kreatinin klirensi (ml/dakika) ile birlikte hastalardaki tekrarlayan düsme varligi kaydedildi. Son bir yilda 3 veya daha fazla düsmenin olmasi tekrarlayan düsme varligi olarak kabul edildi (10).Istatistiksel analizlerde SPSS 15.0 paket programi kullanildi. Bagimsiz gruplar için ortalama karsilastirmasi eslesmemis t-testi ile, kesikli verilerin analizi ise Ki-kare testi ile yapildi. Sonuçlar, anlamlilik p<0,05 düzeyinde degerlendirildi.
