In this study 29 normal (mean age: 65.6 ± 5.1 years) and 33 osteopenic (mean age: 67.6 ± 4.9 years) postmenopausal women according to total bone mineral density (BMD) of the hip were evaluated for BMD values of subregions of proximal femur. The percentages for osteoporosis and osteopenia with respect to subregions were 13.8% and 58.6% for femoral neck and 20.7% and 41.4% for Ward’s triangle in normal group. In trochanteric and intertrochanteric measurements there were no T scores below –2.5 but 17.2% of the subjects were osteopenic with regard to trochanteric and 6.9% were osteopenic due to intertrochanteric BMD values. The percentages for osteoporosis and osteopenia with respect to subregion measurements were 57.6% and 42.4% for femoral neck, 60.6% and 36.4% for Ward’s triangle, 3% and 78.8% for trochanteric, 9.1% and 87.9% for intertrochanteric regions in osteopenic group according to total hip values. Knowing that hip fracture risk is increasing 2-3 fold for 1 standart deviation decrease from the young adult mean value for all subregions and knowing the relation between cervical hip fractures and BMD values of Ward’s triangle and femoral neck and the relation between intertrochanteric fractures and trochanteric BMD values, it is recommended to evaluate the BMD values of subregions of the hip besides the total hip values in daily practice.Key words: Osteoporosis, proximal femur, bone mineral density
Article in Turkish(Use the link for full-text in Turkish)
GIRIS
Osteoporoz, düsük kemik kütlesi ve kemik dokusunun mikro mimarisinde bozulma sonucu kemik kirilganliginda artis ile karakterize sistemik bir hastaliktir (1). Osteoporoz önemli bir halk sagligi sorunudur ve toplum yaslandikça önemi giderek artmaktadir (1,2). Dünya Saglik Örgütünün (WHO) osteo-poroz tanimina göre tani için kemik mineral yogunlugu (KMY) ölçümü yapilmasi ve ayni yöntemle saglikli genç eriskinlerde yapilmis ölçümlerle karsilastirilmasi gerekmektedir (2,3). KMY ölçümlerinde Dual X-Ray Absorbsiometri (DEXA), duyarliligi ve kisa zamanda inceleme avantaji nedeniyle tercih edilen yöntemdir (2). DEXA incelemeleri tarama alanindaki tüm kalsifiye dokulari ölçtügünden osteofitler ve hipertrofik dejeneratif degisiklikler özellikle yasli hastalarda hatali olarak yüksek KMY degerlerinin elde edilmesine neden olabilirler (2,3,4). Proksimal femur ölçümleri bu problemden etkilenmemektedir. Ayrica osteoporozun en tehlikeli komplikasyonu olan kalça kiriklarini öngörebilme özelligi nedeniyle femur proksimali DEXA incelemesi olanaklar elverdigince ilk tercih edilecek tetkik olmalidir (1,2). Dünya Saglik Örgütünce (WHO) olusturulan panele göre ayni yöntemle yapilan ölçümlerde genç eriskin KMY ortalamasindan 2,5 standart sapmadan daha düsük degerlere sahip olan olgular osteoporotik, 1-2,5 standart sapma arasindaki olgular osteopenik, 1 standart sapma içinde kalan yada daha yüksek KMY degerlerine sahip olan olgular normal olarak kabul edilmektedir (2,3). Klinik uygulamada osteoporoza yönelik femur proksimali DEXA incelemelerinde kalça kiriklarini öngörme yönünden femur proksimali bölgesel incelemeleri ile benzer degerlere sahip olan bunun yaninda daha düsük inceleme hatasi degerleri oldugu bildirilen total kalça proksimali KMY degerleri temel alinmaktadir (8-10). Buna karsilik femur proksimalinin bölgesel incelemeleri olan Ward’s üçgeni, femur boynu, trokanterik, intertrokanterik bölgeler de kullanimdaki cihazlarca yapilan incelemelerde degerlendirilmektedir (8-10). Yapilan çalismalarda tüm bölgelerin KMY degerlerinde genç eriskin degerlerinden her 1 standart sapma düsmede femur kirik riskinde iki - üç kat arasinda artis oldugu bildirilmistir (5). Intertrokanterik femur kirigi (ekstrakapsüler) riski yönünden trokanterik KMY degerleri, femur boyun kirigi (servikal, intrakapsüler) riski yönünde Ward’s üçgeni ve femur boynu KMY degerleri öne çikmaktadir (5,6,7,8,9,10,11). Günlük klinik uygulamada femur proksimali total KMY degerlerine göre verilen raporlarda bölgesel ölçümlerle farkliliklar göze çarpmaktadir.Bu çalismada DEXA incelemesinde proksimal femur total KMY degerlerine göre normal yada osteopenik bulunan olgularda femur proksimalindeki bölgesel ölçümlere göre osteoporoz ve osteo-peni sikligi arastirildi.
