Abstract
Multiple sclerosis (MS) is a chronic, inflammatory, demyelinating disease of the central nervous system (CNS). Disease is often characterized by attacks and remissions. The lesions present various symptoms according to their locations in the CNS. The treatment can be divided into three categories as attack treatment, prophylactic therapy and symptomatic treatment. Glucocorticoids (GC) are used in acute attacks of MS usually in intravenous pulse form for 3-10 days several times in a year and they accelerate the remission of attacks. GC has various positive and negative effects on the musculoskeletal system. Avascular necrosis (osteonecrosis) is a common complication of GC using. GC-induced avascular necrosis is frequently seen in femoral head. GC-induced femoral head avascular necrosis (FHAVN) may occur in patients with MS. FHAVN may be asymptomatic and painless or may cause pain and limitations in the hips. Since hip pain and limitations can be seen in MS patients due to spasticity, FHAVN should be absolutely considered and ruled out in differential diagnosis. In this article, a FHAVN case developed due to high-dose GC using for several times a year in a patient while being followed-up for MS was presented, and the association of these two diseases was discussed in the light of current literature. The aim of this case report is to point out the importance of ruling FHAVN by magnetic resonance imaging (MRI) in MS patients even they have normal direct radiography findings. Ignoring or late diagnosing FBAVN may increase disability. Since clinical symptoms of FHAVN can be confused with MS’s hip involvement, ignoring or late diagnosing FHAVN may increase diasability. (Turkish Journal of Osteoporosis 2014;20: 29-33)
Keywords: Multipl skleroz, spastisite, femur, glukokortikoidler, avasküler nekroz
Giris
Multipl skleroz (MS) atak ve remisyonlarla seyreden merkezi sinir sisteminin (MSS) kronik, inflamatuvar demiyelinizan bir hastaligidir. Görme bozuklugu, duyu bozukluklari, ekstremitelerde agri, motor fonksiyon kaybi, denge bozuklugu, cinsel islevlerde bozukluk, mesane ve barsak sfinkter bozuklugu gibi farkli nörolojik defisitlerle ortaya çikabilir (1,2). Motor semptomlar tipik olarak güçsüzlük ve spastisite seklindedir (3,4). Spastisiteye daha çok bacaklarda rastlanir ve agir spastik parapareziye yol açar. Spastisiteye bagli sertlik, kramp, spazm ve agri olur (5). MS tedavisi atak tedavisi, profilaktik tedavi ve semptomatik tedavi olarak üçe ayrilabilir. Glukokortikoidler (GC) MS tedavisinde sadece ataklar sirasinda kullanilir. GC’ler atagin kisa sürmesi ve tam olarak düzelmesi için yüksek doz ve 3-10 gün arasinda kullanilmaktadir. Tedaviye yanita veya atagin siddetine göre bu tedavi izleyen haftalarda tekrarlanabilir. MS ataklarinda yilda birkaç kez yüksek doz GC kullanildigindan avasküler nekroz (AVN) (osteonekroz) gelisebilir (6). GC kullanimi nontravmatik osteonekrozun en sik nedenidir. Hastalik en sik kalça eklemini etkilemektedir. AVN spesifik bir hastalik olmayip femur basinin kanlanmasini bozan farkli patolojik süreçlerin bir sonucudur. Sistemik, lokal ve hematolojik faktörler sebep olabilir. GC’ler embolizasyon, kemik iligi sismesi, damar duvari hasari gibi patogenetik mekenizmalarla AVN olusturur (7). FBAVN asemptomatik, agrisiz olabilir veya agri ile kalçalarda kisitliliga yol açabilir. GC kullanma öyküsü olan MS hastalarinda kalça agrisi olsun veya olmasin, direkt radyografi normal olsada FBAVN ekarte edilmelidir. MS hastalarinda FBAVN’nin atlanmasi veya geç tani konmasi özürlülügü arttirabilir.
