Parkinson Hastalığında Dijital Rehabilitasyon: Yapay Zeka Destekli Egzersiz Eğitiminin Rolü
PDF
Atıf
Paylaş
Talep
Orijinal Araştırma
E-PUB
12 Eylül 2025

Parkinson Hastalığında Dijital Rehabilitasyon: Yapay Zeka Destekli Egzersiz Eğitiminin Rolü

Turk J Osteoporos. Published online 12 Eylül 2025.
Bilgi mevcut değil.
Bilgi mevcut değil
Alındığı Tarih: 31.07.2025
Kabul Tarihi: 08.09.2025
E-Pub Tarihi: 12.09.2025
PDF
Atıf
Paylaş
Talep

Öz

Amaç

Bu çalışmanın amacı, ChatGPT-4o tarafından Parkinson hastaları için önerilen egzersizlerin içerik kalitesini, okunabilirliğini, güvenilirliğini, anlaşılabilirliğini ve uygulanabilirliğini değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem

Parkinson hastalarına yönelik denge ve koordinasyon egzersizleri hakkında, literatür ve fiziksel tıp uzmanlarının klinik deneyimleri doğrultusunda oluşturulan sorular ChatGPT-4o’ya yöneltilmiştir. Okunabilirlik; anlaşılmazlığın basit ölçüsü ve diğer yaygın okunabilirlik formülleriyle değerlendirilmiştir. Anlaşılabilirlik ve uygulanabilirlik 5’li Likert ölçeğiyle değerlendirilmiştir. İçerik kalitesi; hastalar için bilgi kalitesinin sağlanması (EQIP) ve global kalite skoru (GQS) ile, güvenilirlik ise Modifiye DISCERN (mDISCERN) ve JAMA skoru ile değerlendirilmiştir.

Bulgular

Tüm okunabilirlik skorlarının 6. sınıf okuma seviyesinin üzerinde olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Anlaşılabilirlik skoru 3,80±1,01, uygulanabilirlik skoru 3,73±0,96 olarak saptanmıştır. Güvenilirlik ve kalite değerlendirmesinde EQIP ortalaması 50,86±3,83, GQS 2,66±1,17, mDISCERN 1,86±0,51 olarak bulunmuştur. JAMA skoru ise 1’dir.

Sonuç

ChatGPT-4o tarafından Parkinson hastaları için sağlanan egzersiz bilgileri anlaşılır ve uygulanabilir bulunmuştur. Ancak, yüksek okuma düzeyi (ortalama Flesch okuma kolaylığı skoru 38, yaklaşık 11 yıllık eğitim seviyesine eşdeğer) düşük sağlık okuryazarlığına sahip bireyler için erişilebilirliği sınırlamakta ve güvenilirliğin olmaması güvenli klinik kullanımını kısıtlamaktadır. Bu sınırlamalar, klinik uygulamaya konmadan önce dikkatle değerlendirilmelidir ve yapay zeka tabanlı sağlık rehberliğinin doğruluğunu ve erişilebilirliğini artırmak için gelecekte iyileştirmeler yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler:
Yapay zeka, ChatGPT, egzersiz, Parkinson hastalığı, kalite değerlendirmesi, okunabilirlik

Kaynaklar

1
Bloem BR, Okun MS, Klein C. Parkinson’s disease. Lancet. 2021;397:2284-303.
2
Poewe W, Seppi K, Tanner CM, Halliday GM, Brundin P, Volkmann J, et al. Parkinson disease. Nat Rev Dis Primers. 2017;3:17013.
3
Abbruzzese G, Marchese R, Avanzino L, Pelosin E. Rehabilitation for Parkinson’s disease: current outlook and future challenges. Parkinsonism Relat Disord. 2016;22(Suppl 1):S60-4.
4
Emig M, George T, Zhang JK, Soudagar-Turkey M. The role of exercise in Parkinson’s disease. J Geriatr Psychiatry Neurol. 2021;34:321-30.
5
da Silva FC, da Rosa Iop R, Dos Santos PD, de Melo LMA, Gutierres Filho PJB, da Silva R. Effects of physical-exercise-based rehabilitation programs on the quality of life of patients with Parkinson’s disease: a systematic review of randomized controlled trials. J Aging Phys Act. 2016;24:484-96.
6
Chow JC, Sanders L, Li K. Impact of ChatGPT on medical chatbots as a disruptive technology. Front Artif Intell. 2023;6:1166014.
7
Özbek İC. Evaluation of artificial intelligence supported osteoarthritis information texts: content quality and readability analysis. Turkiye Klinikleri J Phys Med Rehabil Sci. 2025;28:21-9.
8
Ozduran E, Hancı V, Erkin Y, Özbek İC, Abdulkerimov V. Assessing the readability, quality and reliability of responses produced by ChatGPT, Gemini, and Perplexity regarding most frequently asked keywords about low back pain. PeerJ. 2025;13:e18847.
9
Zaleski AL, Berkowsky R, Craig KJT, Pescatello LS. Comprehensiveness, accuracy, and readability of exercise recommendations provided by an AI-based chatbot: mixed methods study. JMIR Med Educ. 2024;10:e51308.
10
Scaff SPS, Reis FJJ, Ferreira GE, Jacob MF, Saragiotto BT. Assessing the performance of AI chatbots in answering patients’ common questions about low back pain. Ann Rheum Dis. 2024;84:143-149.
11
Fahy S, Oehme S, Milinkovic D, Jung T, Bartek B. Assessment of quality and readability of information provided by ChatGPT in relation to anterior cruciate ligament injury. J Pers Med. 2024;14:104.
12
Temel MH, Erden Y, Bağcıer F. Information quality and readability: ChatGPT’s responses to the most common questions about spinal cord injury. World Neurosurg. 2024;181:e1138-44.
13
Parente H, Soares C, Ferreira MP, Cunha A, Guimarães F, Azevedo S, et al. ChatGPT’s accuracy and patient-oriented answers about fibromyalgia. ARP Rheumatol. 2024;3:58-69.
14
Özbek İC, Hancı V, Özduran E. Digital guidance: quality and readability analysis of artificial intelligence-generated spondyloarthropathy texts. Turk J Osteoporos. 2025;31:12-8.
15
Magruder K, Rodriguez AN, Wong JCJ, Erez O, Piuzzi NS, Scuderi GR, et al. Assessing large language models in clinical settings: relevance, accuracy, and clarity. J Med Internet Res. 2024;26:12-20.
16
Li Y, Huang J, Wang J, Cheng Y. Effects of different exercises on improving gait performance in patients with Parkinson’s disease: a systematic review and network meta-analysis. Front Aging Neurosci. 2025;17:1496112.
17
Lorenzo-García P, Cavero-Redondo I, De Arenas-Arroyo SN, Guzmán-Pavón MJ, Priego-Jiménez S, Álvarez-Bueno C. Effects of physical exercise interventions on balance, postural stability and general mobility in Parkinson’s disease: a network meta-analysis. J Rehabil Med. 2024;56:10329.
18
Yau CE, Ho ECK, Ong NY, Loh CJK, Mai AS, Tan EK. Innovative technology-based interventions in Parkinson’s disease: a systematic review and meta-analysis. Ann Clin Transl Neurol. 2024;11:2548-62.
19
Kara M, Ozduran E, Kara MM, Özbek İC, Hancı V. Evaluating the readability, quality, and reliability of responses generated by ChatGPT, Gemini, and Perplexity on the most commonly asked questions about ankylosing spondylitis. PLoS One. 2025;20:e0326351.
20
Ozduran E, Akkoc I, Büyükçoban S, Erkin Y, Hanci V. Readability, reliability and quality of responses generated by ChatGPT, Gemini, and Perplexity for the most frequently asked questions about pain. Medicine. 2025;104:e41780.
21
Silberg WM, Lundberg GD, Musacchio RA. Assessing, controlling, and assuring the quality of medical information on the internet: caveant lector et viewor--let the reader and viewer beware. JAMA. 1997;277:1244-5.
22
Singh AG, Singh S, Singh PP. YouTube for information on rheumatoid arthritis—a wakeup call? J Rheumatol. 2012;39:899-903.
23
Bernard A, Langille M, Hughes S, Rose C, Leddin D, Van Zanten SV. A systematic review of patient inflammatory bowel disease information resources on the World Wide Web. Am J Gastroenterol. 2007;102:2070-7.
24
Moult B, Franck LS, Brady H. Ensuring quality information for patients: development and preliminary validation of a new instrument to improve the quality of written health care information. Health Expect. 2004;7:165-75.
25
Likert R. A technique for the measurement of attitudes. Arch Psychol. 1932;22:5-55.
26
Baran G. Evaluation of Parkinson’s disease treatment information in internet. Cerrahpasa Med J. 2023;47:77-80.
27
Kim R, Park HY, Kim HJ, Kim A, Jang MH, Jeon B. Dry facts are not always inviting: a content analysis of Korean videos regarding Parkinson’s disease on YouTube. J Clin Neurosci. 2017;46:167-70.
28
Al-Busaidi IS, Anderson TJ, Alamri Y. Qualitative analysis of Parkinson’s disease information on social media: the case of YouTube™. EPMA J. 2017;8:273-7.