Öz
Amaç
Bu çalışma, çeşitli tedavi seçenekleri nedeniyle klinisyenler kararlarını verirken birçok faktörü göz önünde bulundurduğu osteoporoz tedavisini planlarken dikkate aldıkları faktörleri değerlendirmek amacıyla Makras ve ark. tarafından geliştirilen OSTREQ anketinin Türkçeye uyarlanmasını amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem
OSTREQ anketinin 17 soruluk ve 8 bölümlük Türkçe versiyonu, 5’li Likert ölçeği kullanılarak uygulandı. Anket, Nisan 2018 ile Kasım 2019 tarihleri arasında romatoloji, fizik tedavi, rehabilitasyon, endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzmanı olan 188 klinisyene uygulandı. Çift yanıt veren 18 kişi çalışmadan çıkarıldı ve 170 katılımcının verileri analiz edildi.
Bulgular
Katılımcıların %21,8’i endokrinolog, %28,8’i romatolog, %49,4’ü ise fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanıdır. Faktör analizi, anket maddelerinin 0,33 ile 0,92 arasında faktör yüklerine sahip olduğunu gösterdi ve bu değerler 0,32 eşik değerinin üzerindedir. Genel Cronbach alfa değeri 0,855 olup yüksek iç tutarlılık göstermektedir. “Hastalığın ciddiyeti ve tedavi etkinliği” alt ölçeğinde uzmanlıklar arasında anlamlı fark bulunmazken, “sağlık sistemi ve maliyet” alt ölçeğinde romatologlar endokrinologlardan anlamlı derecede yüksek puan almıştır (p=0,034).
Sonuç
OSTREQ anketinin Türkçe versiyonu, osteoporoz tedavisi kararlarında dikkate alınan faktörleri değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araçtır. Minimal modifikasyonlarla, spesifik anti-osteoporotik ajanlarla ilgili klinisyenlerin görüşlerini değerlendirmek için de kullanılabilir ve sağlık hizmetleri ile ilaç sektörü için yol gösterici olabilir.
Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler: Osteoporoz, anketler ve soru formları, tedavi
Kaynakça
Cosman F, de Beur SJ, LeBoff MS, Lewiecki EM, Tanner B, Randall S, L, et al. Clinician’s guide to prevention and treatment of osteoporosis. Osteoporos Int. 2014;25:2359-81. Erratum in: Osteoporos Int. 2015;26:2045-7.
Tuzun S, Eskiyurt N, Akarirmak U, Saridogan M, Senocak M, Johansson H, et al. Incidence of hip fracture and prevalence of osteoporosis in Turkey: the FRACTURK study. Osteoporos Int. 2012;23:949-55.
Lecart MP, Reginster JY. Current options for the management of postmenopausal osteoporosis. Expert Opin Pharmacother. 2011;12:2533-52.
Osteoporoz ve Metabolik Kemik Hastalıkları Tanı ve Tedavi Kılavuzu. Osteoporoz ve Diğer Metabolik Kemik Hastalıkları Çalışma Grubu; 2018. Erişim adresi: https://file.temd.org.tr/Uploads/publications/guides/documents/20210104143325-2021tbl_kilavuz5e76bb3d16.pdf
Makras P, Galanos A, Rizou S, Anastasilakis AD, Lyritis GP. Development and validation of an osteoporosis treatment questionnaire (OSTREQ) evaluating physicians’ criteria in the choice of treatment. Hormones (Athens). 2016;15:413-22.
Karakaş A, Gündüz NE, Özçelik S, Limoncu H, Dilek B, Gülbahar S, et al. Awareness and knowledge levels of osteoporosis in patients with multiple sclerosis. Turk J Osteoporos. 2022;28:131-6.
Kılıç Z, Filiz MB, Alkan BM. Benefits, treatment compliance, awareness and expectation levels related to treatment of patients taking physical therapy program. Turk J Osteoporos. 2019;25:78-82.
Gezer C, Ocak E. The level of osteoporosis knowledge and the related factors among women who attended İskenderun public education center courses. Turk J Osteoporos. 2019;25:58-64.
