Öz
Amaç
Bu çalışmada kırılgan bireylerde ağrı, günlük yaşam aktiviteleri, depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Çalışma 264 kişi ile gerçekleştirildi. Katılımcıların SARC-F ve Frail skalası ile kırılganlıkları; vizüel analog skala ile ağrı düzeyleri; depresyon anksiyete stres skalası ile duygu durum değişiklikleri ve stres düzeyleri; Katz günlük yaşam aktiviteleri ölçeği (KATZ-GYA) ve Lawton-Brody enstrümental günlük yaşam aktiviteleri ile günlük yaşamlarındaki fonksiyonellik ve özerklik durumları değerlendirildi. Katılımcılar Frail skalası sonuçlarına göre kırılganlık tanısı aldı ve gruplara (kırılgan, pre-kırılgan, kırılgan olmayan) ayrıldı ve gruplar arası veriler karşılaştırıldı. Yapılan istatistiksel analizlerde p<0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular
Katılımcıların %28,8’i kırılgan, %48,5’i pre-kırılgan ve %22,7’si kırılgan olmayan olarak saptandı. Kırılgan grupta ortalama yaş 73,15±6,13 yıl, pre-kırılgan grupta 71,43±5,09 yıl ve kırılgan olmayan grupta 69,63±4,93 yıldı. SARC-F skoru kırılgan grupta anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). KATZ-GYA ve LGYA skorları kırılgan grupta kırılgan olmayan veya pre-kırılgan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (p<0,05). DASS-anksiyete (p=0,413) ve DASS-stres (p=0,068) değerleri kırılgan ve kırılgan olmayan grup arasında anlamlı bir farklılık göstermezken, diğer grup karşılaştırmalarında anlamlı farklılık mevcuttu (p<0,05).
Sonuç
Çalışmamızda kırılgan bireylerde günlük yaşamda özerklik daha düşük, ağrı düzeyleri, olumsuz duygudurum değişiklikleri ve stres düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Kırılgan bireylerde yaşam kalitesini artırmak amacıyla günlük yaşamda özerkliğin artırılması, ağrıyı azaltmaya yönelik tedavilerin planlanması, duygu durum değişikliklerine ve stres artışına yönelik önlemlerin alınması faydalı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler: Kırılganlık, ağrı, duygu durum değişiklikleri, stres, günlük yaşam aktiviteleri
Kaynakça
Nations, Unated. “World population ageing.” Department of Economic and Social AAffairs. 2015:1-164.
Clegg A, Young J, Iliffe S, Rikkert MO, Rockwood K. Frailty in elderly people. Lancet. 2013;381:752-62.
Collard RM, Boter H, Schoevers RA, Oude Voshaar RC. Prevalence of frailty in community-dwelling older persons: a systematic review. J Am Geriatr Soc. 2012;60:1487-92.
Cesari M, Prince M, Thiyagarajan JA, De Carvalho IA, Bernabei R, Chan P, et al. Frailty: An emerging public health priority. J Am Med Dir Assoc. 2016;17:188-92.
Gale CR, Cooper C, Sayer AA. Prevalence of frailty and disability: findings from the English longitudinal study of ageing. Age Ageing. 2015;44:162-5.
Dent E, Morley JE, Cruz-Jentoft AJ, Woodhouse L, Rodríguez-Mañas L, Fried LP, et al. Physical Frailty: ICFSR International Clinical Practice Guidelines for Identification and Management. J Nutr Health Aging. 2019;23:771-87.
Becquemont L, Benattar-Zibi L, Bertin P, Berrut G, Corruble E, Danchin N, et al. National observatory on the therapeutic manage- ment in ambulatory care patients aged 65 and over, with type 2 diabetes, chronic pain or atrial fibrillation. Therapie. 2013;68:265-83.
Saraiva MD, Suzuki GS, Lin SM, de Andrade DC, Jacob-Filho W, Suemoto CK. Persistent pain is a risk factor for frailty: a systematic review and meta-analysis from prospective longitudinal studies. Age Ageing. 2018;47:785-93.
Coelho T, Paúl C, Gobbens RJJ, Fernandes L. Multidimensional Frailty and Pain in Community Dwelling Elderly. Pain Med. 2017;18:693-701.
Hegeman JM, Kok RM, van der Mast RC, Giltay EJ. Phenomenology of depression in older compared with younger adults: meta-analysis. Br J Psychiatry. 2012;200:275-81.
Freitag S, Schmidt S. Psychosocial Correlates of Frailty in Older Adults. Geriatrics (Basel). 2016;1:26.
Lohman M, Dumenci L, Mezuk B. Depression and Frailty in Late Life: Evidence for a Common Vulnerability. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci. 2016;71:630-40.
Bahat G, Yilmaz O, Kılıç C, Oren MM, Karan MA. Performance of SARC-F in Regard to Sarcopenia Definitions, Muscle Mass and Functional Measures. J Nutr Health Aging. 2018;22:898-903.
Morley JE, Malmstrom TK, Miller DK. A simple frailty questionnaire (FRAIL) predicts outcomes in middle aged African Americans. J Nutr Health Aging. 2012;16:601-8.
Hymabaccus Bab, Dogrul RT, Balcı C, Ozsurekci C, Calıskan H, Karabulut E, et al. An effective and practical tool to assess physical frailty in older adults: Turkish validation of the FRAIL Scale. Marmara Medical Journal. 2023;36:149-56.
Yılmaz Ö, Boz H, Aytuğ A. Depresyon anksiyete stres ölçeğinin (Dass 21) Türkçe kısa formunun geçerlilik-güvenilirlik çalışması. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2017;2:78-91.
Özkan Pehlivanoğlu EF, Özkan MU, Balcıoğlu H, Bilge U, Ünlüoğlu İ. Adjustment and reliability of Katz Daily Life Activity Measures for elderly in Turkish. Ankara Med J. 2018;18:219-23.
Tel H, Güler N, Tel H. Yaşlıların Evde günlük yaşam aktivitelerini sürdürme durumu ve yaşam kaliteleri. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi. 2011;13:59-67.
Bennett A, Gnjidic D, Gillett M, Carroll P, Matthews S, Johnell K, et al. Prevalence and impact of fall-risk-increasing drugs, polypharmacy, and drug-drug interactions in robust versus frail hospitalised falls patients: a prospective cohort study. Drugs Aging. 2014;31:225-32.
Veronese N, Custodero C, Cella A, Demurtas J, Zora S, Maggi S, et al. Prevalence of multidimensional frailty and pre-frailty in older people in different settings: A systematic review and meta-analysis. Ageing Res Rev. 2021;72:101498.
Chong E, Ho E, Baldevarona-Llego J, Chan M, Wu L, Tay L, et al. Frailty in hospitalized older adults: Comparing different frailty measures in predicting short- and long-term patient outcomes. J Am Med Dir Assoc. 2018;19:450-7.
Sanford AM, Morley JE, Berg-Weger M, Lundy J, Little MO, Leonard K, et al. High prevalence of geriatric syndromes in older adults. PLoS One. 2020;15:0233857.
Bulut E, Soysal P, Isik AT. Frequency and coincidence of geriatric syndromes according to age groups: single-center experience in Turkey between 2013–2017. Clin Interv Aging. 2018;13:1899-905.
Guerriero F, Reid MC. Linking Persistent Pain and Frailty in Older Adults. Pain Med. 2020;21:61-6.
Shega JW, Dale W, Andrew M, Paice J, Rockwood K, Weiner DK. Persistent pain and frailty: a case for homeostenosis. J Am Geriatr Soc. 2012;60:113-7.
Dedeyne L, Deschodt M, Verschueren S, Tournoy J, Gielen E. Effects of multi-domain interventions in (pre)frail elderly on frailty, functional, and cognitive status: a systematic review. Clin Interv Aging. 2017;12:873-96.
Tornero-Quiñones I, Sáez-Padilla J, Espina Díaz A, Abad Robles MT, Sierra Robles Á. Functional ability, frailty and risk of falls in the elderly: Relations with autonomy in daily living. Int J Environ Res Public Health. 2020;17:1006.
Cordes T, Bischoff LL, Schoene D, Schott N, Voelcker-Rehage C, Meixner C, et al. A multicomponent exercise intervention to improve physical functioning, cognition and psychosocial well-being in elderly nursing home residents: a study protocol of a randomized controlled trial in the PROCARE (prevention and occupational health in long-term care) project. BMC Geriatr. 2019;23;19:369.
Verlaan S, Aspray TJ, Bauer JM, Cederholm T, Hemsworth J, Hill TR, et al. Nutritional status, body composition, and quality of life in community-dwelling sarcopenic and non-sarcopenic older adults: A case-control study. Clin Nutr. 2017;36:267-74.
Macêdo LLG, Carvalho CMRG, Cavalcanti JC, Freitas BJESA. Vitamin B12, bone mineral density and fracture risk in adults: A systematic review. Rev Assoc Med Bras (1992). 2017;63:801-9.
Park C, Ko FC. The Science of Frailty: Sex Differences. Clin Geriatr Med. 2021;37:625-38.
Zhang Q, Guo H, Gu H, Zhao X. Gender-associated factors for frailty and their impact on hospitalization and mortality among community-dwelling older adults: a cross-sectional population-based study. PeerJ. 2018;6:4326.
Zhao W, Zhang Y, Liu X, Yue J, Hou L, Xia X, et al. Comorbid depressive and anxiety symptoms and frailty among older adults: Findings from the West China health and aging trend study. J Affect Disord. 2020;277:970-6.
Mezuk B, Lohman M, Dumenci L, Lapane KL. Are depression and frailty overlapping syndromes in mid- and late-life? A latent variable analysis. Am J Geriatr Psychiatry. 2013;21:560-9.
Susanto M, Hubbard RE, Gardiner PA. Validity and responsiveness of the FRAIL scale in middle-aged women. J Am Med Dir Assoc. 2018;19:65-9.
