Öz
Amaç:
Parathormon (PTH) düzeyi kanda çeşitli nedenlerle yükselir ve primer veya sekonder hiperparatiroidizm olarak adlandırılır. PTH yüksekliğinin etiyolojisini araştıran herhangi bir çalışma yoktur.
Gereç ve Yöntem:
Çalışmaya 1 yıllık süre içerisinde herhangi bir sebeple yapılan kan testlerinde saptanan PTH yüksek bulunmuş 137 hasta dahil edildi.
Bulgular:
Tüm hastaların 118’i (%86,1) kadın, 19’u (%13,9) erkekti. D vitamini eksikliği 88’inde (%64,2), primer hiperparatiroidizm (PHPT) 38’inde %27,7’sinde ailesel hipokalsiürik hiperkalsemi (AHH), 8’inde (%5,8) ve 3’ünde (%2,2) kronik böbrek yetmezliği (KBY) tespit edildi.
Sonuç:
D vitamini eksikliği, genel popülasyonda sık görülen bir hastalıktır ve bazen artan PTH düzeyi ile birlikte bulunur. Bu nedenle, PTH ilk test olarak okunduğu ve yüksek olduğu tespit edildiğinde D vitamini eksikliği akılda tutulmalıdır. PHPT, AHH ve KBY gibi diğer sebepler de araştırılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Parathormon, etiyolojik nedenler, D vitamin eksikliği
Kaynakça
Murray TM, Rao LG, Divieti P, Bringhurst FR. Parathyroid hormone secretion and action: evidence for discrete receptors for the carboxyl-terminal region and related biological actions of carboxyl- terminal ligands. Endocrine Rev 2005;26:78-113.
Wermers RA, Khosla S, Atkinson EJ, Hodgson SF, O’Fallon WM, Melton LJ 3rd. The rise and fall of primary hyperparathyroidism: a population-based study in Rochester, Minnesota, 1965-1992. Ann Intern Med 1997;126:433-40.
Costa-Guda J, Arnold A, Chapter 33 - Hyperparathyroidism, Genetics of Bone Biology and Skeletal Disease (Second Edition), Academic Press, Editor(s): Rajesh V. Thakker, Michael P. Whyte, John A. Eisman, Takashi Igarashi, 599-615, 2018.
Chen G, Xue Y, Zhang Q, Xue T, Yao J, Huang H, et al. Is Normocalcemic Primary Hyperparathyroidism Harmful or Harmless? J Clin Endocrinol Metab 2015;100:2420-4
Kumar R, Thompson JR. The regulation of parathyroid hormone secretion and synthesis. J Am Soc Nephrol 2011;22:216-24.
Cozzolino M, Galassi A, Conte F, Mangano M, DiLullo L, Bellasi A. Treatment of secondary hyperparathyroidism: the clinical utility of etelcalcetide. Ther Clin Risk Manag 2017;13:679-89.
Shinall MC Jr, Dahir KM, Broome JT. Differentiating familial hypocalciuric hypercalcemia from primary hyperparathyroidism. EndocrPract 2013;19:697-702.
Meehan AD, Udumyan R, Kardell M, Landén M, Järhult J, Wallin G. Lithium-Associated Hypercalcemia: Pathophysiology, Prevalence, Management. World J Surg 2018;42:415-24.
Yuen NK, Ananthakrishnan S, Campbell MJ. Hyperparathyroidism of Renal Disease. Perm J 2016;20:15-127.
Messa P, Alfieri CM. Secondary and Tertiary Hyperparathyroidism. Front Horm Res 2019;51:91-108.
Sowah D, Fan X, Dennett L, Hagtvedt R, Straube S.Vitamin D levels and deficiency with different occupations: a systematic review. BMC Public Health 2017;17:519.
Yeh MW, Ituarte PH, Zhou HC, Nishimoto S, Liu IL, Harari A, et al. Incidence and prevalence of primary hyperparathyroidism in a racially mixed population J Clin Endocrinol Metab. 2013;98:1122-9.
Oksuz A, Kutlu R. Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran Hastaların D Vitamini Düzeylerinin Değerlendirilmesi Konuralp Tıp Dergisi 2018;10:160-4.
Alarcón T, González-Montalvo JI, Hoyos R, Diez-Sebastián J, Otero A, Mauleon JL. Parathyroid hormone response to two levels of vitamin D deficiency is associated with high risk of medical problems during hospitalization in patients with hip fracture J Endocrinol Invest 2015;38:1129-35.
Cusana NE, Silverberg SJ, Bilezikian JP. Normocalcemic primary hyperparathyroidism. J Clin Densitom 2013;16:33-9
Diaz-Soto G, Julian MT, Puig-Domingo M. Normocalcemic primary hyperparathyroidism: a newly emerging disease needing therapeutic intervention. Hormones (Athens) 2012;11:390-6
Calo PG, Medas F, Loi G, Pisano G, Sorrenti S, Erdas E, et al. Parathyroidectomy for primary hyperparathyroidism in the elderly: experience of a single endocrine surgery center. Aging Clin Exp Res 2017;29:15-21.
Bilezikian JP, Bandeira L, Khan A, Cusano NE Hyperparathyroidism. Lancet 2018;391:168-78.
Michigami T. Disorders Caused by Mutations in Calcium-Sensing Receptor and Related Diseases. ClinCalcium 2017;27:521-27.
Machado NN, Wilhelm SM. Diagnosis and Evaluation of Primary Hyperparathyroidism. Surg Clin North Am 2019;99:649-66.


